27. Φεβρουαρίου 2012 || 8.8

«Φτωχοί και Άγιοι» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη



Η αφίσα της παράστασης «Φτωχοί και Άγιοι».

Η Στέργαινα (Ανδρομάχη Χρυσομάλλη) προσπαθεί να ξυπνήσει τον άνδρα της στο έργο «Ο πολιτισμός εις το χωρίον».

Η απονομή δικαιοσύνης στο έργο «Ο πολιτισμός εις το χωρίον» με όλο τον θίασο επί της σκηνής.

Σκηνή από την αρχή των «Φτωχών και Αγίων».

Τελευταίες παραστάσεις την Δευτέρα 27 και την Τρίτη 28 Φεβρουαρίου για μία από τις καλύτερες φετινές θεατρικές παραστάσεις. Πρόκειται για τους «Φτωχούς και Άγιους» που παίζονται στο «Θέατρο Βασιλάκου» (Προφήτου Δανιήλ 3 & Πλαταιών, Μεταξουργείο) και βασίζονται σε πέντε κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε σκηνοθεσία Ανδρομάχης Χρυσομάλλη.

Τα πέντε έργα του «κοσμοκαλόγερου» της ελληνικής λογοτεχνίας που ανεβαίνουν επί σκηνής είναι «Το Χριστόψωμο», «Η Σταχομαζώχτρα», «Η Ντελησυφέρω», «Ο Αμερικανός» και «Ο Πολιτισμός εις το Χωριό». Πέντε έργα που αποζητούν αποκατάσταση του κοινωνικού αισθήματος περί δικαίου η καταγράφουν την ψυχοσύνθεση της Ελληνίδας μητέρας, βασικό πρόσωπο του κόσμου του Παπαδιαμάντη. Η θεατρική διασκευή είναι του Αντώνη και Κωνσταντίνου Κούφαλη και τα σκηνικά του Γκάι Στεφάνου. Οι δε πολλοί ρόλοι του έργου ερμηνεύονται από τους Ανδρομάχη Χρυσομάλλη, Νεκταρία Γιαννουδάκη, Λεωνίδα Χρυσομάλλη, Ηλία Γκογιάννο, Θεόδωρο Θεοδωρίδη και Εύη Μητσοπούλου.

Η παράσταση ξεκινά με μια εισαγωγή, που δημιουργήθηκε από την σκηνοθέτιδα από επιστολές του συγγραφέα προς τον πατέρα του και αυτοβιογραφικά κείμενα μέσα από το έργο του. Αυτή η σκηνή συμπεριλαμβάνει όλους τους ηθοποιούς καθισμένους με την πλάτη προς το κοινό και μιλούν στην παπαδιαμάντια γλώσσα. Κάτι που εκπλήσσει ευχάριστα τους παραδοσιάρχες, όπως εμείς. Αρχικά πιστεύεις ότι πρόκειται για απαγγελία του κειμένου, κάτι που συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις. Όμως με την αρχή του «Χρυσόψωμου» καταλαβαίνεις ότι οι δύο θεατρικοί συγγραφείς που έχουν αναλάβει την διασκευή έχουν κάνει ένα μικρό θαύμα. Οι ηθοποιοί μεταχειρίζονται την γλώσσα του Παπαδιαμάντη σαν να είναι σημερινή και μάλιστα σε μια αντιπαπαδιαμαντική εποχή που αντιβαίνει το ήθος και το κοινωνικό αίτημα του Σκιαθίτη συγγραφέα.

Το «Χριστόψωμο» είναι η ιστορία μίας πεθεράς που μισεί την νύφη της επειδή είναι «στέρφα» και ας έκανε τα πάντα για να μείνει έγκυος από τον ναυτικό άνδρα της. Όταν λοιπόν αποφασίζει να την δηλητηριάσει δίνοντας της χριστόψωμο, βρίσκει την δίκαια τιμωρία της, με τον άτυχο γιο της που επιστρέφει ξαφνικά να πληρώνει το έγκλημα της μάνας του.

«Η Σταχομαζώχτρα» είναι η ιστορία της μητέρας που παίρνει γράμμα και επιταγή από τον γιο της που παντρεύτηκε στα ξένα και πολλοί θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν την αγραμματοσύνη της για να της εξαργυρώσουν λειψά την επιταγή, αλλά τελικά το δίκαιο επικρατεί. Σε αυτά τα δύο διηγήματα οι ηθοποιοί δίνουν μια αίσθησης παράδοσης και μια τραγικότητα στο πρώτο, μετατρέποντας την αρχαΐζουσα καθαρεύουσα των κειμένων σε δυνατό θεατρικό εργαλείο δυνατό να αναπαριστά κάθε λογής αισθήματα.

Είναι όμως στην «Ντελησυφέρω», ένα άγνωστο σχετικά κείμενο του Παπαδιαμάντη που αποκαλύπτουν όχι μόνο την χιουμοριστική πλευρά του έργου του, που οι περισσότεροι αγνοούν, αλλά κάνουν τους θεατές να γελάσουν μιλώντας σε άψογο καθαρεύουσα! Μικρό θαύμα τω όντι.

Στον αντίποδα ακριβώς της «Ντελησυφέρως» στέκεται ο «Πολιτισμός εις το χωρίον». Πρόκειται για ένα δριμύ κατηγορώ του Παπαδιαμάντη για το εύκολο χρήμα, την «ψώρα» του τζόγου και την αναλγησία των γιατρών που γίνεται φοβερά επίκαιρο σε μια εποχή κρίσης. Και που γίνονται η αιτία να χάσει ο γερο-Στέργιος και το τρίτο από τα παιδιά του και ας μην τολμάει να το παραδεχθεί. Είναι ακριβώς σε αυτό το κείμενο που η πένα του Παπαδιαμάντη μετατρέπεται σε νυστέρι για την σαπίλα της κοινωνίας που στοιχίζει σε ηθικό και βιολογικό επίπεδο. Είναι σε αυτό ακριβώς το κείμενο που οι σεναριογράφοι, οι ηθοποιοί και η σκηνοθέτης φτάνουν στο υψηλότερο σημείο της τέχνης του κάνοντας σε να φεύγεις από την παράσταση με μια γροθιά στο στομάχι και μια αίσθηση Παράδοσης που σπάνια νοιώθεις σε μια μεταμοντέρνα «δήθεν» θεατρική περίοδο.

Δείτε, έστω και την τελευταία στιγμή, την υπέροχη αυτή παράσταση που πατάει στην παράδοση, χωρίς να γίνεται φολκλόρ και έχετε την υπόψη αν μεταφερθεί εκτός Αθηνών.


Δημοσκόπηση

Συμφωνείτε με την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Όχι
Δεν ξέρω - δεν απαντώ
Ναι