Η Ισπανική εποποιία

  • Δημοσιεύτηκε: 07 Φεβρουάριος 2009

    «Η Ισπανική εποποιία» του ιστορικού Κωνσταντίνου Τσοπάνη.
    Εκδόσεις «Patria», Αθήνα, 2009.

    Με την 70η επέτειο από τη λήξη του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, οι εκδόσεις «Patria» προσφέρουν στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό μία εντελώς σύγχρονη και πλήρως ενημερωμένη ιστορία μίας από τις πιο πολυσυζητημένες πολεμικές συρράξεις του αιώνα που μόλις έδυσε. Βασισμένη σε πηγές όπως τα πρώην σοβιετικά αρχεία, η «Ισπανική Εποποιία» φέρνει στο φως για πρώτη φορά, άγνωστα μέχρι στιγμής στοιχεία που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην τελική έκβαση του πολέμου, ενώ ταυτοχρόνως αντιμετωπίζει με ιστορική συνέπεια πρόσωπα και γεγονότα τοποθετώντας τα στην πραγματική ιστορική τους βάση. Εγχείρημα στα αλήθεια δύσκολο αφού τα όρια μεταξύ αληθείας και μύθου έχουν γίνει ήδη δυσδιάκριτα. Επιβεβλημένο όμως, ως ιστορικό καθήκον προς τις γενιές που θα έρθουν και θα αναζητήσουν την αλήθεια. Κι είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι χρειάζεται πολύ θάρρος σήμερα, μετά από τόσες δεκαετίες μονόπλευρης θεώρησης της Ιστορίας, να παραδεχθεί κάποιος ότι, για παράδειγμα, ο στρατάρχης Φράνκο δεν ήταν «ο εκπρόσωπος του κακού επί της γης», καθώς και να αναφέρει πως κατά την είσοδο των Εθνικιστών στη Μαδρίτη χιλιάδες κατοίκων της ισπανικής πρωτεύουσας ζητωκραύγαζαν χαρούμενοι «Han pasado!», δηλαδή «Πέρασαν!»

    Ο συγγραφέας δεν περιορίζεται σε μία ξηρή αφήγηση των γεγονότων του πολέμου, αλλά αντιθέτως παρουσιάζει το υπόβαθρο και τις αιτίες που τον προκάλεσαν και αφηγείται με πολύ αντικειμενικό τρόπο το πως αυτός εξελίχθηκε, αναφέροντας τα προβλήματα που υπήρχαν και από τις δύο πλευρές και τα οποία κατέστησαν την ένοπλη αυτή σύρραξη αναπόφευκτη. Με γλαφυρή πένα παρουσιάζει τόσο την πολιτική όσο και την στρατιωτική ιστορία, περνώντας με πραγματική μαεστρία από τα πεδία των μαχών στην πολιτική αρένα και συνδέοντας όλες τις πτυχές της κάθε περιόδου με ένα κοινό νοηματικό νήμα. Έτσι καταφέρνει να δώσει μία σύνθετη αλλά και πλήρη εικόνα του πολέμου που συγκλόνισε την Ισπανία. Με πολύ προσοχή παρουσιάζει και αναλύει τον παράλληλο πόλεμο της προπαγάνδας, που αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες πτυχές της σύγκρουσης, αναφέροντας από τις ακρότητες που έγιναν εναντίον της Καθολικής Εκκλησίας μέχρι και τις αγωνιώδεις προσπάθειες και των δύο πλευρών να κερδίσουν τις εντυπώσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Εκτεταμένη αναφορά γίνεται τόσο στον ρόλο του κινηματογράφου σε αυτόν τον τομέα, όσο και στον επηρεασμό της λογοτεχνίας από τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο.

    Ένα σημαντικό μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στην εξέταση της πολιτικο-κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης που επικρατούσε στην Ισπανία πριν από την έκρηξη του πολέμου, η οποία και οδήγησε στην κατάλυση της Δημοκρατίας. Εκτενής αναφορά γίνεται και στο καθεστώς του στρατάρχη Φράνκο που ακολούθησε χρονικά, καθώς και στους πρωταγωνιστές των γεγονότων, των οποίων παρατίθενται εκτενείς βιογραφίες μαζί με ένα πολύ κατατοπιστικό χρονολόγιο του πολέμου. Χάρτες και φωτογραφικό υλικό της εποχής εκείνης εμπλουτίζουν το κείμενο, ενώ στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται μία εκτενής σχετική βιβλιογραφία, η οποία βοηθά τον αναγνώστη που θα θελήσει να εμβαθύνει ακόμα περισσότερο στο εν λόγω θέμα. Με άλλα λόγια πρόκειται για μια άριστη ιστορία του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου γραμμένη με σκοπό να αναδείξει και την «altera pars» των γεγονότων και απευθυνόμενη στους αναγνώστες που θέλουν να καταλάβουν τι ήταν στην πραγματικότητα αυτή η σύγκρουση, πως ξεκίνησε αλλά και πως εξελίχθηκε.

    Κατηγορία: