Η πολυπολιτισμικότητα εκφράζει μία έχθρα προς την εθνική ταυτότητα Συνέντευξη του Μάκη Βορίδη στο Newstime.gr

  • Δημοσιεύτηκε: 04 Νοέμβριος 2009

    Ποια είναι τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν τη σύγχρονη Δεξιά;

    Το ένα είναι η αξία του έθνους και των εθνικών κρατών, το δεύτερο η αξία της ελευθερίας. Στο βαθμό που υπάρχει μια εγγενής ένταση μεταξύ των δύο αυτών εννοιών - η πρώτη παραπέμπει σε συλλογικότητες, η δεύτερη στο άτομο - ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι δύο έννοιες ιεραρχούνται στο πρόγραμμα ενός δεξιού κόμματος, προσδιορίζει και το πολιτικό προφίλ του. Αν, δηλαδή, είναι πιο φιλελεύθερο ή πιο κολεκτιβιστικό.

    Όταν αποκαλείτε το κόμμα σας «πατριωτικό», προφανώς υπονοείτε ότι υπάρχουν άλλες δυνάμεις που δεν είναι «πατριωτικές», αλλιώς, αυτή η αντιδιαστολή δεν έχει νόημα. Ποιες είναι αυτές οι «μη-πατριωτικές» πολιτικές δυνάμεις;

    Τονίζουμε το πατριωτικό στη φυσιογνωμία του κόμματός μας για να το αντιδιαστείλουμε με το διεθνιστικό. Η διεθνιστική αντίληψη την οποία βρίσκουμε στην Αριστερά, και η οποία όμως συγκινεί και ένα τμήμα της Δεξιάς, είναι ότι τα έθνη-κράτη είναι ξεπερασμένα και πρέπει να πάμε σε υπερεθνικά μορφώματα για λόγους είτε τεχνολογικούς, είτε οικονομικούς, είτε πολιτικούς. Δεν θα έλεγα ότι αυτός που υπερασπίζεται τη διεθνιστική αντίληψη δεν είναι πατριώτης, αλλά ότι ιεραρχεί με διαφορετικό τρόπο το έθνος απ' ό,τι εμείς.

    Όμως, αν θυμάμαι καλά, τη δεκαετία του '80 μαχόσαστε εναντίον του σοβιετικού ολοκληρωτισμού στη βάση της έννοιας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η έννοια αυτή είναι οικουμενική και πηγάζει από μια διεθνιστική αντίληψη, δεν πηγάζει ασφαλώς από το ελληνικό έθνος. Έτσι δεν είναι;

    Πράγματι, έχετε δίκιο ότι ο αγώνας εναντίον του σοβιετικού ολοκληρωτισμού γινόταν στη βάση μιας διεθνιστικής αντίληψης περί οικουμενικών ατομικών ή ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μέχρι το '90, ο πρωταρχικός αγώνας ήταν μεταξύ του κόσμου της ελευθερίας και του ολοκληρωτισμού. Όμως, μετά το '90 προκύπτει και ένα άλλο ερώτημα. Στον κόσμο της ελευθερίας, ποιος είναι ακριβώς ο ρόλος του εθνικού κράτους; Ακόμα: μπορεί κανείς στο όνομα της εθνικής συλλογικότητας να ζητήσει προστασία για τις εθνικές επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας; Αυτή είναι μια συζήτηση, που φυσικά, δεν έχει κλείσει ακόμα.

    Πώς ορίζετε την «εθνική συνείδηση»; Απλά ως πίστη στο Σύνταγμα της χώρας ή και ως αφοσίωση σε πολιτιστικές αξίες και σύμβολα;

    Δεν είμαι οπαδός του συνταγματικού πατριωτισμού, ότι δηλαδή η εθνική συνείδηση εξαντλείται στην αποδοχή και υπεράσπιση του Συντάγματος της χώρας. Πιστεύω ότι η εθνική συνείδηση πρέπει να περιλαμβάνει και πολιτισμικά στοιχεία, όπως θρησκεία, γλώσσα, παράδοση κ.λπ.

    Όμως, αυτό δεν συνεπάγεται ότι οι πληθυσμιακές εκείνες ομάδες που έχουν διαφορετικούς άξονες πολιτισμικής αναφοράς, εμφανίζονται να έχουν μειωμένη εθνική συνείδηση; Αν π.χ. ελληνική εθνική συνείδηση σημαίνει και κοινή γλώσσα, θρησκεία κ.λπ. τότε, προφανώς, οι Τουρκο-μουσουλμάνοι της Θράκης δεν είναι Έλληνες.

    Η εθνική συνείδηση με τον τρόπο που την ορίζω, πράγματι, αφήνει ανοιχτό το θέμα για τις ομάδες εκείνες που δεν συμμερίζονται τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την κυρίαρχη εθνική συνείδηση. Υπάρχει πάντοτε το πρόβλημα του πώς μπορείς να εντάξεις σε μια εθνική συλλογικότητα, ομάδες που δεν έχουν όλα τα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την εθνότητα, χωρίς να τις μειώνεις. Θεωρώ, όμως, ότι μια επαρκής ρύθμιση γίνεται με το σεβασμό που επιδεικνύουν τα σύγχρονα δυτικά εθνικά κράτη στα ανθρώπινα δικαιώματα.

    Ποιες είναι οι αντιρρήσεις σας στον διαχωρισμό κράτους και θρησκείας;

    Δεν πιστεύω στο διαχωρισμό κράτους - θρησκείας διότι πιστεύω ότι το κράτος αντιπροσωπεύει μια παράδοση, μέρος της οποίας, είναι η θρησκεία. Φυσικά, η παράδοση δεν είναι κατ' ανάγκη ορθολογική. Βασικό στοιχείο του συντηρητισμού της Δεξιάς είναι η αναφορά στην παράδοση, που ασφαλώς, δεν θεμελιώνεται ορθολογικά, αλλά κυρίως, με βάση τη λειτουργικότητά της.

    Δηλαδή, όλοι οι πολιτισμοί είναι εξίσου καλοί; Ένας πολιτισμός που μαντρώνει τις γυναίκες στο σπίτι είναι εξίσου καλός με έναν άλλο, στον οποίο οι γυναίκες απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα με τους άνδρες; Και οι δυο είναι λειτουργικοί, έτσι δεν είναι;

    Όχι, δεν πιστεύω ότι είναι εξίσου καλοί. Δεν είμαι σχετικιστής. Δέχομαι ότι μπορεί κανείς να συγκρίνει παραδόσεις.

    Και πώς επιλέγει κανείς;

    Στη βάση, φυσικά, ορθολογιστικών κριτηρίων.

    Έχετε επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή σας στην έννοια της πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Μπορείτε πολύ σύντομα να διευκρινίσετε πού εστιάζονται οι αντιρρήσεις σας;

    Οι αντιρρήσεις μου στην έννοια της πολυπολιτισμικότητας εδράζονται σε δυο, κυρίως, επιχειρήματα. Αφενός, στο γεγονός ότι ορισμένοι πολιτισμοί είναι ασύμβατοι με την ευρωπαϊκή κουλτούρα και δημοκρατία, όπως το Ισλάμ. Αφετέρου, ότι η έννοια της πολυπολιτισμικότητας εκφράζει μια έχθρα και υποτίμηση της εθνικής ταυτότητας.

    Μετά τη Μεταπολίτευση, την ιδεολογική ηγεμονία στην Ελλάδα ασκούσε σε όλα τα επίπεδα η Αριστερά, και μάλιστα, μια Αριστερά σε όχι, ίσως, την πιο πεφωτισμένη μορφή της. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό, σε μεγάλο βαθμό, επηρέασε και την ιδεολογική συγκρότηση της Δεξιάς, ότι δηλαδή η Δεξιά στην Ελλάδα δημιουργήθηκε «κατ' εικόνα και καθ' ομοίωση» της Αριστεράς. Συμφωνείτε με αυτή την άποψη;

    Είναι, πράγματι, γεγονός ότι μετά τη Μεταπολίτευση, η Δεξιά σε μεγάλο βαθμό, είχε ενστερνισθεί την πολιτική κουλτούρα της Αριστεράς, κυρίως όσον αφορά την αποτίμηση των γεγονότων 1945-49, καθώς και την ερμηνεία της ισότητας, που έδινε έμφαση σε οικονομικούς παράγοντες. Αυτό είχε δημιουργήσει ένα ηθικό πλεονέκτημα στην Αριστερά και ένα ενοχικό σύμπλεγμα στη Δεξιά.

    Πιστεύετε ότι ο πρωτόγονος αντιαμερικανισμός που συναντά κανείς σήμερα σε μεγάλα τμήματα της ελληνικής Δεξιάς, είναι και αυτό μια αρρώστια που κόλλησε από την Αριστερά;

    Πράγματι, ο αντιαμερικανισμός που συναντά σήμερα κανείς διάχυτο στην ελληνική κοινωνία, αλλά και σε μεγάλο τμήμα της Δεξιάς, είναι σε έναν ορισμένο βαθμό, αποτέλεσμα της ιδεολογικής ηγεμονίας της Αριστεράς.


    Η συνέντευξη δόθηκε την 27η Σεπτεμβρίου 2009 στον δημοσιογράφο Τάκη Μίχα.