Οι επιβλαβείς συνέπειες των "αβλαβών" διελεύσεων των τουρκικών σκαφών στο Αιγαίο

  • Δημοσιεύτηκε: 01 Φεβρουάριος 2012

    Για την Δύση η Ελλάς αποτελεί σημείο σπουδαίας γεωστρατηγικής σημασίας, όχι μόνο λόγω της γεωγραφικής της θέσεως (σημείο ενώσεως τριών Ηπείρων), αλλά και λόγω του ότι αποτελεί το μόνο αρχιπελαγικό κράτος της Δύσεως. Κατά το Διεθνές Δίκαιο τα παράκτια κράτη, όπως η χώρα μας, ασκούν μεν πλήρως την κυριαρχία τους στα χωρικά τους ύδατα, αλλά ταυτοχρόνως πρέπει να παρέχουν σε ξένα πλοία το δικαίωμα να διέλθουν από αυτά. Η χρήση αυτού του δικαιώματος, της "αβλαβούς διέλευσης" όπως αποκαλείται, παρέχει την δυνατότητα διέλευσης προκειμένου να εξυπηρετούνται τα διερχόμενα σκάφη ή ναυτικές μονάδες άλλων κρατών.

    Όμως, προκειμένου να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό της "αβλαβούς", η διέλευση αυτή πρέπει να πληροί κάποιους όρους. Κατ' αρχάς θα πρέπει να υπάρξει έγκαιρη ειδοποίηση, θα πρέπει να ορισθεί χρόνος και σημείο εισόδου, ακολουθητέα πορεία και χρόνος και σημείο εξόδου. Επιπλέον, η διέλευση θα πρέπει να είναι συνεχής, ταχεία και χωρίς περιττούς ελιγμούς. Αλλαγή ή διακοπή της πορείας του πλοίου προβλέπεται μόνο σε περίπτωση ανωτέρας βίας (π.χ. παροχή βοήθειας σε κινδυνεύοντα πλοία).

    Η διαδικασία αυτή αφορά όχι μόνο σκάφη επιφανείας, αλλά ακόμα και τα υποβρύχια τα οποία, προκειμένου να διέλθουν αβλαβώς, θα πρέπει να πλεύσουν στην επιφάνεια της θάλασσας με ταυτόχρονη επίδειξη της σημαίας τους. Σε κάποιες περιπτώσεις τα παράκτια κράτη μπορεί να απαιτήσουν ακόμα και την υποστολή σημαιών, ενώ κατά την διάρκεια κρισίμων περιόδων κατά τις οποίες η κατάσταση είναι τεταμένη, τα παράκτια κράτη μπορούν να επιβάλλουν ακόμα και την διενέργεια νηοψίας στα διερχόμενα σκάφη. Μάλιστα, το Διεθνές Δίκαιο ορίζει ρητά ότι όταν ένα ξένο πλοίο πραγματοποιεί ασκήσεις με χρήση όπλων, συλλέγει πληροφορίες, πραγματοποιεί υδρογραφικές έρευνες, ασκεί αλιεία κ.λπ., τότε η κίνηση και η δραστηριότητα του πλοίου αυτού δεν αποτελεί "αβλαβή διέλευση", αλλά αντιθέτως διαταράσσει την δημόσια τάξη και ασφάλεια του παράκτιου κράτους.

    Δυστυχώς, κανένας από τους προαναφερθέντες όρους δεν τηρείται από την Τουρκία κατά τις διελεύσεις των σκαφών της. Δεν ειδοποιούν για την διέλευση, ούτε ενημερώνουν για το σημείο εισόδου, την ακολουθητέα πορεία και το σημείο εξόδου. Παρατηρείται, δηλαδή, εκ μέρους της Τουρκίας μία συνεχής κατάχρηση της παραδεδεγμένης τακτικής εξυπηρετήσεως των διερχομένων σκαφών. Το αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής είναι, με το δικαιολογητικό της "αβλαβούς" διέλευσης, να κυκλοφορούν τα τουρκικά σκάφη στο Αιγαίο υπό την μορφή εκδρομικής πορείας! Επιλέγουν δε, τα σκάφη αυτά, να διέρχονται πλειστάκις εντός των χωρικών μας υδάτων - επιλεκτικώς έξωθι λιμένων ή πόλεων - με αναπεπταμένες τις σημαίες τους!

    Η κατάσταση αυτή έχει σημαντικές αρνητικές συνέπειες για την χώρα μας και ιδιαιτέρως για τις νησιωτικές της περιοχές. Η εικόνα της τουρκικής "συμπαρουσίας" στις περιοχές αυτές επηρεάζει την ψυχολογία των κατοίκων με αποτέλεσμα να διστάζουν οι ιδιώτες ή οι επιχειρήσεις να προβούν σε επενδύσεις και στην δημιουργία μακρόπνοων αναπτυξιακών έργων, τα οποία θα οδηγούσαν στην οικονομική, κοινωνική και, εν τέλει, στην πληθυσμιακή ενδυνάμωση των περιοχών αυτών. Ταυτοχρόνως, ενισχύει την πεποίθηση των Τουρκικών πληθυσμών που ζουν στην ακτή της Ιωνίας ότι το Αιγαίο είναι "και δική τους θάλασσα".

    Η δυσχερής οικονομική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το ελληνικό κράτος σε συνδυασμό με την σοβούσα βαθιά οικονομική κρίση δεν επιτρέπει, σε αντίθεση με το παρελθόν, την διενέργεια πολλών μεγάλων δημοσίων επενδύσεων (π.χ. κατασκευή μεγάλων έργων στα νησιά όπως λιμένων, μαρίνων κ.λπ.). Επιπλέον, λόγω της προαναφερθείσας δημιουργούμενης ψυχολογίας στους κατοίκους των περιοχών αυτών, οι μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις (π.χ. σε τουριστικές μονάδες) κατευθύνονται κυρίως στην ηπειρωτική Ελλάδα με αποτέλεσμα η οικονομική δραστηριότητα να βαίνει σταδιακώς μειούμενη, να προκαλείται οικονομικός μαρασμός, η νέα γενιά να εγκαταλείπει τις νησιωτικές περιοχές και να επέρχεται πληθυσμιακή απίσχναση.

    Δεν θα πρέπει, επίσης, να μας διαφεύγει το γεγονός ότι η μεγάλη συχνότητα δήθεν "αβλαβών" διελεύσεων από τα σκάφη μίας χώρας η οποία επιδεικνύει επιθετικές τάσεις έχει ως σκοπό την αναθεώρηση των ισχυουσών Διεθνών Συνθηκών. Αυτού του είδους οι διελεύσεις καθίστανται, εκ των αποτελεσμάτων τους, άκρως επιβλαβείς, διότι δημιουργούν μία εικόνα συνεχούς παρουσίας τουρκικών σκαφών επί σημείων τα οποία οι ίδιοι οι Τούρκοι κατατάσσουν στις "αμφισβητούμενες" περιοχές, αλλά και ο εκ μέρους της Ελλάδας πλημμελής έλεγχος της εφαρμογής των διεθνών κανόνων εκκολάπτει "δικαιώματα" στους Τούρκους τα οποία ενδέχεται εκείνοι να επικαλεσθούν μελλοντικά προκειμένου να εμφανίσουν τις περιοχές αυτές ως "χώρους συνιδιοκτησίας"! Ενδέχεται δηλαδή να επιχειρήσει η Τουρκία να επικαλεσθεί "χρησικτησία" επί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων! Το θέμα αυτό, σημαντικό από μόνο του, καθίσταται ακόμα σημαντικότερο λόγω της ανακάλυψης εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων πετρελαίου σε διάφορες περιοχές του Αιγαίου.

    Η Ελλάς θα πρέπει να ασκήσει με συνετό τρόπο αυστηρότερο έλεγχο της τήρησης των διεθνών κανόνων και όρων για τις διελεύσεις από χώρους οι οποίοι κυριαρχικά της ανήκουν. Εκτός από την αυστηροποίηση των ελέγχων, η χώρα μας θα πρέπει να προβεί σε συστηματικές και στοιχειοθετημένες καταγγελίες των παραβάσεων του Διεθνούς Δικαίου από τα τουρκικά σκάφη, όχι μόνο με διαβήματα προς τις τουρκικές κυβερνήσεις, αλλά και σε ευρωπαϊκά και άλλα διεθνή fora. Με τον τρόπο αυτό θα υπάρξει μία λεπτομερής και επίσημη καταγραφή των επεισοδίων αυτών σε διεθνές επίπεδο.

    Η άποψη ότι θα μπορούσε ενδεχομένως και ελληνικά πλοία να προβαίνουν σε "αβλαβείς διελεύσεις" περί την Ίμβρο, την Τένεδο και τις Μικρασιατικές ακτές, αν υιοθετηθεί, μπορεί να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα καθώς μπορεί να προσφέρει στην Τουρκία το επιχείρημα περί ύπαρξης "αμοιβαιότητας" μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στις "αβλαβείς διελεύσεις" και να ενισχύσει την εικόνα "συνιδιοκτησίας" του Αιγαίου που θέλει να προβάλλει η Τουρκία.

    Η χώρα μας είναι ένα ειρηνικό κράτος και επιθυμεί τις καλές σχέσεις με όλα τα κράτη. Επιπλέον, θέλει να διευκολύνει τα διερχόμενα σκάφη όλων των χωρών στις μετακινήσεις τους εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων. Δεν θα επιτρέψει όμως σε καμία περίπτωση και επ' ουδενί λόγω μία βάρβαρη και απρεπή κατάχρηση αυτής της διεθνούς διευκόλυνσης η οποία μπορεί να έχει σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις επί της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των νησιωτικών πληθυσμών και, εν τέλει, επί των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδος.


    Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 28ης Ιανουαρίου 2012 της εφημερίδας Α1.

    Κατηγορία: