Πολιτική ή οικονομική κατάρρευση;

  • Δημοσιεύτηκε: 10 Ιούνιος 2012

    Η χρεοκοπία της τέταρτης μεγαλύτερης τράπεζας της Ισπανίας αποδεικνύει - για μία ακόμη φορά - ότι η κρίση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και δεν αφορά μόνο το δημόσιο χρέος χωρών με «εκτεταμένο κρατικό τομέα». Αφορά το άθροισμα δημοσίου και ιδιωτικού χρέους, τα οποία είναι αλληλένδετα.

    Γιατί χρεοκόπησαν οι τράπεζες στην Ιρλανδία και στην Ισπανία; Υπάρχει κάτι κοινό που συνδέει τις δύο αυτές χώρες; Υπάρχει κάτι κοινό που συνδέει αυτές τις χώρες με την Ελλάδα; Η απάντηση είναι πως ναι! Όλες αυτές οι χώρες έχουν το ίδιο νόμισμα και αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Παρά το αρνητικό όμως εμπορικό τους ισοζύγιο, οι χώρες αυτές παρουσίαζαν επί σειρά ετών «θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης».

    Παρουσιάζεται λοιπόν το εξής παράδοξο: Γιατί υπάρχει κρίση; Υπάρχει κρίση διότι δεν υπάρχει ανάπτυξη. Πρόκειται για ταυτολογία, αλλά το εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο δημοσιογράφων και πολιτικών δεν καταλαβαίνει από αυτά. Γιατί δεν υπάρχει ανάπτυξη; Δεν υπάρχει ανάπτυξη, διότι οι χώρες αυτές δεν είναι ανταγωνιστικές. Γιατί δεν είναι ανταγωνιστικές; Δεν είναι ανταγωνιστικές, διότι γιατί αγοράζουν περισσότερα από όσα πωλούν.

    Μα όλα τα προηγούμενα χρόνια οι χώρες αυτές δεν ήταν ανταγωνιστικές. Πως τα κατάφερναν λοιπόν να «αναπτύσσονται»; Η απάντηση είναι με τον δανεισμό. Η διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Ιρλανδίας ή της Ισπανίας είναι ότι στην Ελλάδα τα δάνεια τα έπαιρνε κυρίως το κράτος, ενώ στην Ισπανία και στην Ιρλανδία τα δάνεια τα έπαιρναν οι ιδιώτες. Τι έκαναν με τα δάνεια οι ιδιώτες; Αγόραζαν κατοικίες όπως ακριβώς γινόταν και στις ΗΠΑ όταν ξέσπασε η κρίση με την Lehman Brothers.

    Γιατί όμως οι τράπεζες έδιναν αφειδώς στεγαστικά δάνεια; Γιατί δεν έδιναν άλλα δάνεια; Γιατί δεν δάνειζαν άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες; Η απάντηση είναι σχετικώς απλή. Τις προηγούμενες δεκαετίες οι τράπεζες έδιναν δάνεια σε επιχειρήσεις της πραγματικής Οικονομίας, δηλαδή σε παραγωγικές επιχειρήσεις. Τα τελευταία όμως χρόνια οι παραγωγικές επιχειρήσεις έχουν μεταφερθεί έξω από τα γεωγραφικά σύνορα των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι βιομηχανίες έχουν μεταφερθεί στην Κίνα, στην Ινδία, στο Πακιστάν, στην Βραζιλία και σε άλλες χώρες χαμηλού εργατικού κόστους. Όλα τα κεφάλαια και οι επενδύσεις έχουν μεταφερθεί εκεί!

    Οι τράπεζες και οι κυβερνήσεις προσπάθησαν να ξεπεράσουν την έλλειψη ζήτησης κεφαλαίων από την πραγματική οικονομία, την αποβιομηχάνιση και την μείωση των θέσεων εργασίας ενισχύοντας την μόνη πρακτικώς επιχειρηματική δραστηριότητα που απέμενε στο Δυτικό κόσμο: την οικοδομή και τα στεγαστικά δάνεια. Οι Ισπανοί και οι Ιρλανδοί λοιπόν πήραν δάνεια και κατασκεύασαν κατοικίες, γραφεία και εμπορικά κέντρα. Όταν η αγορά αυτή εξάντλησε τη δυναμική της, τότε σταμάτησε η ζήτηση για κατοικίες και γραφεία, η ζήτηση για δάνεια μειώθηκε και η οικονομία οδηγήθηκε σε ύφεση. Η ύφεση οδήγησε σε απώλεια θέσεων εργασίας με αποτέλεσμα τα παλαιότερα στεγαστικά δάνεια να μην αποπληρώνονται. Οι υποθήκες έχασαν την αξία τους (αφού δεν υπήρχαν πλέον νέοι αγοραστές ή αφού δεν δίνονταν πλέον δάνεια στους υποψήφιους νέους αγοραστές) και οι πιο αδύνατες τράπεζες απλά χρεοκόπησαν!

    Αφού τα κράτη λόγω του κοινού νομίσματος δεν μπορούν να εκτυπώσουν χρήματα, ώστε να αντισταθμίσουν τις απώλειες των τραπεζών, είναι αναγκασμένα να καταφύγουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή στους Μηχανισμούς Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, δηλαδή στα Μνημόνια! Η ελληνική Οικονομία υποφέρει κυρίως από το δημόσιο χρέος, αλλά δεν μπορεί να παραγνωρισθεί και το ιδιωτικό χρέος (πιστωτικές κάρτες, στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια).

    Πρακτικώς η χώρα έχει χρεοκοπήσει. Όσοι έχουν ελάχιστη σχέση με επιχειρήσεις γνωρίζουν ότι κάθε εισαγωγή προπληρώνεται και ότι δεν γίνονται δεκτές οι εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών! Έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, η κατάρρευση είναι αναπόφευκτη. Το μόνο ερώτημα είναι τι θα καταρρεύσει πρώτο. Η Οικονομία λόγω της υπερφορολόγησης όσων επιχειρήσεων έχουν μείνει «ζωντανές»; Ή τα πολιτικά κόμματα που θα προσπαθήσουν να συνεχίσουν αυτήν την αδιέξοδη πολιτική;

    Κατηγορία: