Τα σύνδρομα της Μεταπολίτευσης

  • Δημοσιεύτηκε: 06 Ιανουάριος 2006

    Για τους στρατηγούς λέγεται, συνήθως, ότι είναι «πανέτοιμοι» να πολεμήσουν τον ... προηγούμενο πόλεμο! Έχουν μελετήσει σε βάθος τις συνθήκες διεξαγωγής του τελευταίου πολέμου, αλλά τα δεδομένα έκτοτε έχουν αλλάξει. Κι όταν χρειάζεται να πολεμήσουν ξανά, οι τακτικές τους είναι ξεπερασμένες και χάνουν κατά κράτος... Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με μας. Η κοινωνία - και κυρίως ο Τύπος - εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της δημόσιας ασφάλειας με τα δεδομένα της ... Μεταπολίτευσης!

    Όταν αποκαλύφθηκε η υπόθεση με τους Πακιστανούς, άρχισαν οι «καθιερωμένες» πλέον τηλεοπτικές συζητήσεις, ξέσπασαν ομηρικοί καβγάδες, όλες οι υποθέσεις διατυπώθηκαν, όλες οι εικασίες αποτολμήθηκαν, όλα τα σενάρια εξετάστηκαν, όλα τα ερωτήματα τέθηκαν, εκτός από ένα - το σπουδαιότερο: Μήπως υπήρχαν διασυνδέσεις της Αλ Κάϊντα και στην Ελλάδα;

    Μετά το πρόσφατο τρομοκρατικό χτύπημα στο Λονδίνο αποδείχθηκε ότι κάποια μεμονωμένα μέλη της Πακιστανικής κοινότητας στην Βρετανία είχαν σχέση με την Αλ Κάϊντα. Το ίδιο ίσχυε και για κάποιους (μεμονωμένους, πάντα) Πακιστανούς μετανάστες στην Ισπανία και την Ιταλία. Μετά από όλα αυτά, ήταν λογικό να εξεταστούν ενδεχόμενες σχέσεις μελών της Πακιστανικής κοινότητας και στην Ελλάδα. Αλλά αυτό την ελληνική κοινή γνώμη, περιέργως, δεν την απασχόλησε...

    Αντιθέτως, έγινε εκτενής συζήτηση περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Αλλά κι εδώ η συζήτηση ήταν μονομερής. Γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα των κρατουμένων είναι ιερά και πρέπει να γίνονται σεβαστά. Αλλά το πρόβλημα δεν είναι μόνο να μην πιεστούν αθώοι να ομολογήσουν ανύπαρκτες «ενοχές». Το πρόβλημα είναι να πιεστούν και οι ένοχοι να ομολογήσουν πραγματικές ενοχές και πραγματικά εγκληματικά σχέδια - χωρίς να παραβιαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

    Η σύγχρονη δημοκρατία είναι υποχρεωμένη να ισορροπήσει, να βρει τη «χρυσή τομή», ανάμεσα στην περιφρούρηση της δημόσιας ασφάλειας και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των κατηγορουμένων: Μέχρι το 1974, σε συνθήκες μετεμφυλιακού κράτους και χούντας, το μόνο που ενδιέφερε τις Αρχές ήταν η δημόσια ασφάλεια. Χρειαζόταν «διόρθωση». Ήδη από το 1974, η δημοκρατία άρχισε να θυσιάζει κάτι που τις περίσσευε (δημόσια ασφάλεια) για να κατοχυρώσει κάτι που της έλειπε (ατομικά δικαιώματα).

    Ύστερα φτάσαμε στην αντίθετη υπερβολή: Τα ανθρώπινα δικαιώματα κατοχυρώθηκαν πλήρως. Αλλά άρχισε να λείπει το αίσθημα δημόσιας ασφάλειας. Τα ανακλαστικά του Τύπου παρέμειναν στην εποχή της Μεταπολίτευσης. Αλλά οι εποχές έχουν αλλάξει δραματικά. Όλη η Ευρώπη ζει την αγωνία για το επόμενο χτύπημα της Αλ Κάϊντα. Κι εμάς, το μόνο που ΔΕΝ μας απασχολεί, είναι αν έπρεπε να εξεταστούν πληροφορίες για διασυνδέσεις της ισλαμικής τρομοκρατίας στην Ελλάδα.

    Παρόμοια ισχύουν και με την τελευταία τραγωδία στην Κατάρα, όπου κρατούμενος σκότωσε αστυνομικό φρουρό. Αν κατά τη διάρκεια της συμπλοκής δεν σκότωνε ο Ρώσος κακοποιός τον αστυνομικό, αλλά τα πράγματα έρχονταν αντίστροφα, τι ακριβώς θα γινόταν; Θα καταγγελλόταν ο αστυνομικός φρουρός ότι «εκτέλεσε εν ψυχρώ» τον κρατούμενο!

    Στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν επιχειρησιακά εφαρμόσιμοι κανόνες για το πότε ένας αστυνομικός μπορεί να χρησιμοποιήσει το όπλο του, χωρίς να αντιμετωπίζει κίνδυνο να τιμωρηθεί σοβαρά ή να αποταχθεί. Οι αστυνομικοί φέρουν όπλα, αλλά η αστυνομία είναι, ουσιαστικά, «αφοπλισμένη». Ακόμα και τον τεχνικό εξοπλισμό που αγοράσαμε για την ασφάλεια των Ολυμπιακών δεν τους αφήνουμε να τον χρησιμοποιήσουν. Η Πολιτεία τους δίνει τα όπλα, αλλά έρχεται ο Τύπος και τους αφοπλίζει.

    Τριάντα χρόνια μετά την κατάρρευση της δικτατορίας, αντιμετωπίζουμε τους αστυνομικούς όπως επί χούντας: ως «πραιτοριανούς ενός τυραννικού» καθεστώτος, ως «αδίστακτους καταπιεστές» κι ως «επίδοξους δολοφόνους» αθώων πολιτών. Δεν τους αντιμετωπίζουμε ως δημόσιους λειτουργούς επιφορτισμένους με την περιφρούρηση της δημόσιας ασφάλειας. Δεν τους εμπιστευόμαστε και γι' αυτό τους αφοπλίζουμε. Το ερώτημα αν οι αστυνομικοί είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι δεν έχει πια καμία σημασία, όταν τους στέλνουμε «αφοπλισμένους», απέναντι σε αδίστακτους και οργανωμένους εγκληματίες.

    Επί τριάντα χρόνια δεν λέμε να ξεκολλήσουμε από τις συγκυρίες και τα σύνδρομα της Μεταπολίτευσης. Και ήδη πληρώνουμε το τίμημα...