Γεωργία: Η μινιατούρα της μετασοβιετικής σκακιέρας

  • Δημοσιεύτηκε: 07 Δεκέμβριος 2003

    Ο Έντουαρντ Σεβαρντνάτζε ήταν ένας από τους νέους και φιλοδοφους πολιτικούς της Σοβιετικής Ένωσης που είχε επιλέξει ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ για να πλαισιώσει την κυβέρνηση του, με στόχο τις γνωστές αποτυχημένες, αλλά και ριζικές αλλαγές της περεστρόικα και γκλάσνοστ. Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι μετά από δέκα και πλέον χρόνια ο ίδιος άνθρωπος θα βρισκόταν σε μια από τις πιο δύσκολες θέσεις που έχει βρεθεί πρώην Σοβιετικός πολιτικός ηγέτης στην ίδια του την γενέτειρα χώρα, την Γεωργία.

    Η Γεωργία είναι μια από τις πλέον περίπλοκες χώρες της πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ και έχει γίνει η αρένα μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για επιβολή επιρροής στον Καύκασο και τον πρώην Σοβιετικό νότο τα τελευταία χρόνια. Η χώρα χωρίζετε σε 4 βασικές περιοχές εκ των οποίων ο Σεβαρντνάτζε και η κυβέρνηση του είχαν υπό τον έλεγχό τους την μια, αυτή της ευρύτερης περιοχής της Τιφλίδας. Οι υπόλοιπες περιοχές, Νότια Οσετία, Αμπχαζία και Αζαρία όντας αυτόνομες είχαν βάλει πλώρη είτε για ανεξαρτησία, είτε για περισσότερη αυτονομία από την Τιφλίδα.

    Η Νότια Οσετία, όπως και η Αμπχαζία έχουν εδώ και χρόνια εκφράσει την θέληση τους να προσχωρήσουν στην Ρωσική Ομοσπονδία, της οποίας το σύνταγμα προβλέπει ότι εάν μια αυτόνομη περιοχή ή χώρα θελήσει, μπορεί με μια αίτηση του στυλ Ευρωπαϊκής Ένωσης να προσχωρήσει στην Ομοσπονδία με το ανώτερο στάτους αυτονομίας που προβλέπει το σύνταγμα και είναι το στάτους της Αυτόνομης Δημοκρατίας. Με τον Ρωσικό ενεργειακό γίγαντα να αγοράζει την εταιρία ηλεκτρισμού της Γεωργίας και την γνωστή Γκαζπρόμ να κάνει το ίδιο με την εταιρία φυσικού αεριού και να αγοράζει το 90% της εταιρίας, η Ρωσία αντεπιτίθεται στις αμερικανικές προσπάθειες για έλεγχο της σημαντικής αυτής και ιστορικής χώρας.

    Μετά τις εκλογές και τις εγγυήσεις από τις δυο δυνάμεις (Ρωσία και ΗΠΑ), ο Έντουαρντ Σεβαρντνάτζε, ο άνθρωπος που για δέκα και πλέον χρόνια ήταν ο αδιαφιλονίκητος αρχηγός της χώρας και επίσης ο αγαπητός της Ουάσινγκτον έφυγε, μετά από πιέσεις ... όλων και «βοήθησε» την χώρα του να αλλάξει σελίδα, μία αλλαγή που πήρε δέκα χρόνια για να γίνει. Το μέλλον λοιπόν σίγουρα άλλαξε, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει πιο απειλητική από ποτέ. H νέα ηγεσία της χώρας, αν και προσωρινή, φαίνεται να μην έχει κατανοήσει πλήρως σε τι είδους κατάσταση έχει βρεθεί. Για την ακρίβεια, κανένας άλλος εκτός του Σεβαρντνάτζε και της παρέας του δεν είναι σε θέση να αναλάβει ευθύς αμέσως τις τεράστιες ευθύνες που οι τελευταίοι άφησαν πίσω τους στην αυγή της μεταψυχροπολεμικής εποχής.

    Ήδη, οι κόντρες έχουν αρχίσει εν όψει των προεδρικών εκλογών της 4ης Ιανουαρίου, όπου τότε το τοπίο θα αρχίσει (ελπίζουν πολλοί) να ξεδιαλύνει. Προς το παρόν ο εκτελών χρέη προέδρου, όπως και όλοι οι αρχηγοί της αντιπολίτευσης, έχουν αρχίσει να ανταλλάσσουν σοβαρές κατηγορίες για τα σχέδια που έχει ο καθένας για το μέλλον της χώρας. Χάος, φοβούνται πολλοί ότι θα ξεσπάσει στην χώρα εάν δεν υπάρξει μια ομόφωνη συμφωνία για τον τρόπο που θα κυβερνηθεί η χώρα μετά και την 4η Ιανουαρίου. Ο Ακάκιος Ασιατιάνι είναι ένας εκ των αρχηγών της αντιπολίτευσης που αποχώρησε από την \Ενωμένη Αντιπολίτευση\ διότι, όπως είπε, η ένωση των κομμάτων της αντιπολίτευσης αποφάσισε να προτείνει τον αρχηγό των πατριωτών Σαακασβίλι σαν τον μοναδικό υποψήφιο πρόεδρο. Την ίδια στιγμή ο αρχηγός των Εργατικών, Σάλβα Νατελασβίλι περιέγραψε την παρούσα προσωρινή κυβέρνηση ως «τρομοκρατική χούντα» που ήταν υπεύθυνη για τις εκρήξεις έξω από τα γραφεία των Εργατικών και είπε πως «έχουμε πληροφορίες πως σχεδιάζουν κι άλλες δυσφημήσεις ενάντιων μας». Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Σβάνια Σαακασβίλι και η εκτελούσα χρέη προέδρου Μπουρζανάτζε έχουν διαχωρίσει την θέση τους από τους Εργατικούς οι οποίοι βοήθησαν αρκετά στην αποχώρηση του Σεβαρντνάτζε.

    Γενικά μιλώντας αυτό που φοβούνται οι περισσότεροι όσον αφορά τις κυβερνήσεις στις 11 πρώην Σοβιετικές δημοκρατίες (15 δημοκρατίες πλην Ρωσίας και Βαλτικών χωρών), μετά την αποχώρηση όλων των σοβιετο-αναθρεμμένων αρχηγών τους αρχίζει να γίνεται εμφανές τώρα στην Γεωργία. Μπορεί η ΕΣΣΔ να διαλύθηκε το 1991, αλλά σχεδόν όλοι οι αρχηγοί των υπόλοιπων χωρών παρέμειναν λίγο-πολύ οι ίδιοι. Το πρόβλημα τώρα είναι ότι οποίος νέος αρχηγός έρχεται στο προσκήνιο δεν έχει πείρα, δεν έχει γερούς συνδέσμους με τους ανθρώπους που αποτελούσαν με τον έναν η άλλο τρόπο το καθεστώς στις χώρες αυτές. Και βέβαια, δεν έχουν την πείρα να παίξουν σε διπλό ταμπλό μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, όπως κάνουν οι περισσότεροι για να επωφεληθούν.

    Το χάος που διαγράφεται στην Γεωργία είναι μια πρώτη γεύση στο τι μπορεί να επακολουθήσει στις ταλαιπωρημένες, επικίνδυνες, αλλά και πολλά υποσχόμενες δημοκρατίες του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας. Το άλλο ζήτημα είναι τώρα σε ποιου επιρροή η Γεωργία θα πέσει μετά και τις προεδρικές εκλογές, της Ρωσίας ή των ΗΠΑ; Ενώ η θέση του Σεβαρντνάτζε ήταν εμφανέστατα υπέρ της «Δύσης» (ΝΑΤΟ, ΗΠΑ, Τουρκία), από την άλλη έκανε σίγουρο πως η Ρωσία δεν θεωρείται εχθρός με κανένα τρόπο και κράτησε κάποιες σχέσεις μεταξύ των χωρών. Η τελευταία χάρη ήταν βέβαια το ξεπούλημα των εταιριών ηλεκτροδότησης και φυσικού αεριού. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την χώρα τώρα είναι εάν οι αρχηγοί των αυτόνομων περιοχών δεν είναι ευχαριστημένοι με τον νέο πρόεδρο, και σε περίπτωση που αυτός επιχειρήσει να περιορίσει την αυτονομία τους, τουλάχιστον όσον αφορά της δημοκρατίες που συνορεύουν την Ρωσική Ομοσπονδία, Νότια Οσετία και Αμπχαζία, πολύ απλά οι τελευταίες να ανακηρύξουν ανεξαρτησία και ταυτόχρονα να προσχωρήσουν στην Ρωσική Ομοσπονδία. Οι επιπτώσεις πραγματικά είναι απρόβλεπτες και πολυ δύσκολο να φανταστεί κανείς τι μπορεί αυτό να πυροδοτήσει, όχι μόνο για την Γεωργία, όχι μόνο για την περιοχή του Καύκασου (θυμίζουμε την Τσετσενία και την εκεί κατάσταση), αλλά για όλη την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ). Παρόμοια κατάσταση αντιμετωπίζει και η Μολδαβία με συγκρούσεις μεταξύ Ρώσων και Ρουμάνων και την κατάσταση στην αυτόνομη περιοχή της Υπερ-Δνειστερίας η οποία έχει αυτή ανακηρυχθεί ανεξάρτητη.

    Αν και είναι αρκετά νωρίς για οποίες προβλέψεις, τα γεγονότα στην Γεωργία σηματοδοτούν μια νέα εποχή. Την εποχή που ο λαός είτε θα θεωρήσει σαν την αυγή πραγματικής ανεξαρτησίας, είτε σαν την αρχή μιας μεγάλης περιπέτειας που η χώρα τους θα γίνει το μήλον της έριδος για τρίτους, για μια ακόμα φορά...

    Σελίδα άρθρων για τον Κόσμο

    Κατηγορία: