Η μεγάλη σκακιέρα της Ασίας

  • Δημοσιεύτηκε: 15 Οκτώβριος 2003

    «Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς βαρβάρους» συνήθιζαν να λένε οι Ρωμαίοι εκατοντάδες χρόνια πριν. «Μα φυσικά θα δημιουργήσουμε καινούργιους» είναι η απάντηση που φαίνεται να δίνουν οι σημερινοί κοσμοκράτορες. Αφού η Δύση «έκλεισε» με τα Βαλκάνια και τα έβαλε στον «σωστό» δρόμο τώρα μένουν πλέον η Μέση Ανατολή, η Κεντρική Ασία και φυσικά χώρες σαν την Κίνα και την Ινδία.

    Σε προηγούμενο άρθρο (πριν την επέμβαση στο Ιράκ και την αλλαγή του εκεί σκηνικού) είχαμε ασχοληθεί με το τρίγωνο Βαλκάνια-Μέση Ανατολή και Κεντρική Ασία. Μετά τα τελευταία γεγονότα όμως καινούργια ερωτήματα, όπως και προβλήματα, έχουν ξεπροβάλει όσον αφορά το σκηνικό που δημιουργείται. Πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί για το Ιράκ, το Ιράν και εν συνεχεία την Κεντρική Ασία. Γιατί είναι όμως τόσο σημαντική αυτή η γειτονιά του κόσμου θα αναρωτηθεί κάποιος μη ειδήμων στο θέμα;

    Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ George W. Bush είχε δηλώσει στην προεκλογική του καμπάνια ότι θα αποσύρει αρκετές αμερικανικές δυνάμεις από περιοχές όπως τα Βαλκάνια, η Μέση Ανατολή, αλλά και η Αφρική. Είχε μάλιστα βρεθεί στο στόχαστρο των Δημοκρατικών για αυτά του τα πλάνα. Σαν από μηχανής Θεός όμως, ο Μπιν Λάντεν τα άλλαξε όλα αυτά και οι αμερικανικές δυνάμεις βρέθηκαν από την Γεωργία μέχρι το Ουζμπεκιστάν. Σχεδιασμένα ή μη, οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή με την υποστήριξη διαφόρων χωρών-πελατών έχουν αναπτυχθεί σε περισσότερα σημεία της γης από οποιαδήποτε άλλη χρονική στιγμή στην Ιστορία. Σε σημείο που σε συζητήσεις πίσω από τις κάμερες πολλοί Αμερικανοί -και όχι μόνο- αναλυτές φοβούνται πως αν συνεχιστεί αυτό, θα μείνουν οι ΗΠΑ «γυμνές» σε περίπτωση μεγάλης τρομοκρατικής επίθεσης στην ηπειρωτική χώρα.

    Με την παρουσία τους λοιπόν οι ΗΠΑ στην Ασία έχουν μπει για τα καλά στο μεγάλο παιχνίδι του «Grand Chessboard», όπως είχε πει ο Μπρεζίνσκι στο ομώνυμο βιβλίο του, που σήμερα, μετά απ όλα αυτά φαίνεται σαν προάγγελος του τι συνέβη. Τα βασικά σενάρια αυτή τη στιγμή είναι τα εξής:

    Από πλευράς Αμερικής πρέπει να δημιουργηθεί ένα φιλοαμερικανικό τόξο από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι την Μογγολία που να βάζει πίεση (μεγαλύτερη από ποτέ) στην Κίνα, αλλά και την Ρωσία, όπως και να ελέγχει τους αγωγούς πετρελαίου και - κυρίως - γκαζιού από την Ρωσία (αλλά ίσως και το Αφγανιστάν στο μέλλον) προς νοτιοδυτική Κίνα, Ινδία, Πακιστάν και γιατί όχι Ιράν. Οι βασικές χώρες-πυλώνες αυτού του τόξου θα είναι η Κιργισία, το Αφγανιστάν, το Ουζμπεκιστάν το Πακιστάν, το Ιράκ και φυσικά το Ισραήλ. Ο τελευταίος κρίκος της αλυσίδας είναι το Ιράν. Με αυτό καταλαβαίνουμε ότι η Αμερική αν είναι να ολοκληρώσει τα πλάνα της (βέβαια βασική προϋπόθεση γι' αυτό είναι να ξανακερδίσουν οι Ρεπουμπλικάνοι που αυτό φαίνεται αμφίβολο για την ώρα) θα προχωρήσει σε αποκλεισμό ή και επέμβαση στο Ιράν στο εγγύς μέλλον ή θα προσπαθήσει μέσω των γνωστών και μη εξαιρετέων CIA, NSA και της Military Intelligence να ανατρέψει το εκεί σκηνικό, όπως έγινε στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

    Το άλλο σενάριο μιλάει για ένα αντίστοιχο φιλορωσικό τόξο. Αυτό το σενάριο είναι όμως επικίνδυνο. Οι Ρώσοι σε γενικές γραμμές προσπαθούν να κάνουν το εξής: Κρατώντας μία, αν όχι ειλικρινά εγκάρδια, αλλά μάλλον θετική σχέση με την Κίνα, την οποία την αναπτύσσουν χρόνια τώρα, αλλά κυρίως από το καλοκαίρι του 2001, έχοντας καλές σχέσεις με το Καζακστάν και το Τατζικιστάν, έχοντας μια κάποια μικρή επιρροή στο Αφγανιστάν, έχοντας επίσης και φιλικές σχέσεις με την Ινδία και φυσικά με το σημερινό Ιράν δημιουργούν ένα τόξο-τείχος για τους Αμερικανούς το οποίο κόβει το δικό τους στα δυο και φυσικά εγγυάται αποκλειστικότητα στην Ρωσία όσον αφορά τους αγωγούς πετρελαίου-γκαζιού και τις αγορές Ινδίας, Κίνας αλλά και άλλων χωρών. Να προσθέσουμε εδώ πως η Ρωσία χρησιμοποιεί και τον Καύκασο (όπως προσπαθεί να κάνει και η Αμερική) και κυρίως την Αρμενία και την Αμπχαζία (το βόρειο φιλορωσικό κομμάτι της Γεωργίας που θέλει να εισχωρήσει στην Ρωσική Ομοσπονδία με status Δημοκρατίας, σαν αυτό που είχε η Τσετσενία, που είναι το ανώτερο των τεσσάρων βαθμίδων ομοσπονδιακής ιεραρχίας όσον αφορά την περιφερειακή διοίκηση). Επίσης, πρόσφατα η Ρωσία αγόρασε την πλειοψηφία των μετοχών της εταιρείας ηλεκτρισμού της Τιφλίδας και θα είναι η μόνη τροφοδότρια χώρα γκαζιού στην Γεωργία, πράγμα που την θέτει ουσιαστικά σε τεράστια πλεονεκτική θέση σε σχέση με τους Αμερικανούς που το μόνο που κάνουν είναι να σπρώχνουν για αλλαγές στον στρατό, ώστε η Γεωργία να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ.

    Τέλος, υπάρχει και ένα πιο «αόριστο» θα λέγαμε σενάριο, το οποίο λέει πως ούτε οι Ρώσοι, αλλά ούτε και οι Αμερικανοί, θα καταφέρουν να φέρουν εις πέρας κομμάτια από ή ολόκληρα τα δικά τους πλάνα, διότι τρίτες χώρες θα λειτουργήσουν μόνο, για ένα μικρότερο ίσως, αλλά καθαρά δικό τους όφελος. Χώρες όπως η Κίνα θα προσπαθήσουν για περισσότερη επιρροή στην Κεντρική Ασία (αυτό είναι που φοβούνται οι Ρώσοι, οι οποίοι ήταν αυτοί που ουσιαστικά έσπρωξαν την Κίνα να συμμετάσχει σε διάφορες συνεργασίες-ενώσεις με τα κράτη της πρώην ΕΣΣΔ, αλλά και είναι αυτοί οι οποίοι την εξοπλίζουν βαριά τα τελευταία χρόνια). Η Τουρκία από την άλλη θα σπρώξει (όπως κάνει εδώ και καιρό) για συνεργασία με τα τουρκικά κράτη της πρώην ΕΣΣΔ (Ουζμπεκιστάν, Τουρκμενιστάν, Αζερμπαϊτζάν, Τατζικιστάν), αλλά και για επιρροή στο Ιράκ, έχοντας πάντα στο τσεπάκι της την αμυντική συμφωνία με το «untouchable» Ισραήλ. Την ίδια πάντα στιγμή, χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν, θα σπρώξουν για μια δική τους επιρροή (ίσως και ο ένας πάνω στον άλλον) με αβέβαιη συνέχεια για την σταθερότητα της περιοχής.

    Το τελευταίο αυτό σενάριο, αν και το ασθενέστερο να υλοποιηθεί, είναι αρκετά επικίνδυνο. Όλα αυτά, σε συνεργασία με ένα μη σταθερό και σε χειρότερη κατάσταση Ιράκ, με το Παλαιστινιακό πρόβλημα άλυτο και όλες τις άλλες χώρες να κοιτάζουν το συμφέρον τους και μόνο, μπορεί να οδηγήσει σε αυτό που ο γράφοντας έχει ως μια από τις βασικές αιτίες να ξεσπάσει ο επόμενος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο οποίος δεν μπορεί να ξεκινήσει από πουθενά αλλού, εκτός από το σύμπλεγμα Κεντρικής Ασίας-Μέσης Ανατολής. Ας ελπίσουμε πως αν ποτέ θα γίνει checkmate στην τεράστια αυτή σκακιέρα θα είναι σε ειρηνικά πλαίσια και με κάποιο όφελος για όλους, υπερδυνάμεις, περιφερειακές δυνάμεις και χώρες-κρίκους, ή αν προτιμάτε ... βασιλιάδες, στρατηγούς και πιόνια.

    Κατηγορία: