Οι παράμετροι του μεταναστευτικού προβλήματος της Ελλάδας

  • Δημοσιεύτηκε: 18 Μάρτιος 2018

    Σύμφωνα με στοιχεία της 31/12/2017 οι μετανάστες από τρίτες χώρες με νόμιμη άδεια παραμονής στην Ελλάδα - στην πλειονότητά τους εκ των υστέρων νομιμοποιημένοι - ήταν 525.519. Το 67,9% εξ’ αυτών προέρχεται από την Αλβανία, το 3,53% από την Γεωργία, το 3,52% από την Ουκρανία και το 3,12% από το Πακιστάν («Καθημερινή», 4/2/2018). Ο αριθμός των παρανόμων μεταναστών είναι άγνωστος και οι εκτιμήσεις ποικίλλουν ανάλογα με τις παραδοχές στις οποίες βασίζονται. Για παράδειγμα, το ΕΛΙΑΜΕΠ είχε εκτιμήσει ότι το 2010 ο αριθμός των παρανόμων μεταναστών στην Ελλάδα ανερχόταν σε 470.000 (Καθημερινή, 16/1/2011), ενώ στις αρχές του 2015, η τότε αναπληρώτρια υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Τασία Χριστοδουλοπούλου, υποστήριζε ότι ο αριθμός τους ήταν περίπου 300.000 άτομα («Έθνος», 8/3/2015).

    Τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας (11μηνο του 2017) δείχνουν σημαντική μείωση στις συλλήψεις παρανόμων μεταναστών (από 201.176 κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2016 σε 63.140 κατά την ίδια περίοδο το 2017). Η πτώση αυτή οφείλεται κυρίως στην σημαντική μείωση της εισροής παρανόμων μεταναστών προς τα νησιά του Αιγαίου. Από την άλλη, οι επαναπροωθήσεις παρανόμων μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους υπολείπονται σημαντικά ακόμα και των μειωμένων αριθμών συλλήψεων παρανόμων μεταναστών του 2017. Ενδεικτικά αξίζει να αναφερθεί ότι το ενδεκάμηνο του 2017 επαναπροωθήθηκαν μόλις 17.684 αλλοδαποί, εκ των οποίων οι 10.570 (το 59,8% του συνόλου) ήταν Αλβανοί.

    Αυτό σημαίνει ότι, παρά την μείωση της μεταναστευτικής εισροής, ο αριθμός των συλληφθέντων για παράνομη είσοδο ή/και παράνομη παραμονή στην χώρα μας εξακολουθεί να υπερβαίνει τον αριθμό των επαναπροωθουμένων και επομένως ο απόλυτος αριθμός των παραμενόντων παρανόμων μεταναστών στην χώρα μας είναι πολύ πιθανόν να αυξάνεται. Και εδώ βρίσκεται μία κρίσιμη παράμετρος για την επιτυχία της μεταναστευτικής πολιτικής της Ελλάδας. Αν ο αριθμός των επαναπροωθήσεων δεν υπερβεί τον αριθμό των συλληφθέντων παρανόμων μεταναστών δεν πρόκειται να υπάρξει ύφεση στο πρόβλημα γιατί δεν θα υπάρξει μείωση (σε απόλυτους αριθμούς) του εν Ελλάδι πληθυσμού των παρανόμων μεταναστών.

    Καθώς το μεταναστευτικό φαινόμενο αφορά πληθυσμούς, έχει ιδιαίτερη σημασία και η πρόβλεψη για την εξέλιξη της πληθυσμιακής σχέσης μεταναστών-γηγενών στο εγγύς και στο απώτερο μέλλον. Σύμφωνα με πρόβλεψη του καθηγητή Μανόλη Δρεττάκη, το 2060 ο συνολικός πληθυσμός των μεταναστών στην χώρα θα είναι 2.392.531 άτομα και των Ελλήνων 8.902.133 («Αυγή», 24/7/2011), δηλαδή οι μετανάστες θα αποτελούν το 21% του πληθυσμού της Ελλάδας. Πιο πρόσφατες προβολές εκτιμούν ότι αλλοδαποί θα αποτελούν από 12,5% ως 17% του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας το 2050, ενώ μελέτη του Pew Research Center («Europe’s Growing Muslim Population», 29/11/2017) εκτιμά ότι το ποσοστό των μουσουλμάνων στην Ελλάδα μπορεί να ανέλθει στο 9,7% του πληθυσμού το 2050 αν συνεχισθεί η αυξημένη μεταναστευτική εισροή προς την χώρα.

    Μία άλλη παράμετρος του ζητήματος είναι εκείνη των προσφύγων. Σύμφωνα με την Σύμβαση της Γενεύης του 1951 πρόσφυγας είναι εκείνος ο οποίος λόγω «δεδικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την υπηκοότητα και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύει της προστασίας της χώρας ταύτης». Ο πρόσφυγας, δηλαδή, διαφέρει ουσιαστικά από τον οικονομικό μετανάστη καθώς έχει εγκαταλείψει την χώρα του, όχι για αναζήτηση εργασίας ή καλύτερης οικονομικής προοπτικής, αλλά επειδή κινδύνευε η ζωή του ή η σωματική του ακεραιότητα εξ’ αιτίας των προαναφερθέντων λόγων.

    Γενικά, σε ό,τι αφορά στους αιτούντες άσυλο, θα πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι:

    * Όσοι συλλαμβάνονται στα σύνορα της χώρας και δηλώνουν ότι προέρχονται από σπαρασσόμενη χώρα δεν σημαίνει ότι είναι ειλικρινείς στην δήλωσή τους αυτή

    * Ακόμα και αν όντως προέρχονται από τέτοια χώρα αυτό δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι δικαιούνται προστασίας καθώς δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι όλες οι περιοχές της χώρας αυτής βρίσκονται σε αναταραχή ή ότι όλες οι εθνοτικές ή θρησκευτικές της κοινότητες διώκονται

    * Ο πραγματικός πρόσφυγας θα πρέπει να μένει στην πρώτη ασφαλή χώρα που συναντά αφού εγκαταλείψει την δική του

    * Ο πρόσφυγας θα πρέπει να επιστρέψει στην χώρα προέλευσής του μόλις ομαλοποιηθεί η κατάσταση εκεί ή μόλις εκλείψουν οι λόγοι που τον έκαναν να την εγκαταλείψει, εκτός εάν αυτή η αλλαγή των συνθηκών προκύψει μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα

    Το 2017 η Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου κατέγραψε 58.661 αιτήσεις με κύριες χώρες καταγωγής των αιτούντων την Συρία (16.396 αιτήσεις), το Πακιστάν (8.923), το Ιράκ (7.924) και το Αφγανιστάν (7.567). Το συνολικό ποσοστό αναγνώρισης καθεστώτος διεθνούς προστασίας για όλο το έτος ανήλθε στο 46% (Καθημερινή, 26/1/2018).

    Κλείνοντας αυτήν την σύντομη παρουσίαση θα πρέπει να γίνει σαφές ότι δεν μπορεί ουσιαστικά να υπάρξει μεταναστευτική πολιτική αν δεν καταπολεμηθεί η παράνομη μετανάστευση, ενώ το βασικό και διαχρονικό λάθος της μεταναστευτικής πολιτικής που προσπάθησαν να χαράξουν διαδοχικές κυβερνήσεις στην χώρα μας ήταν η εφαρμογή αλλεπάλληλων εκ των υστέρων νομιμοποιήσεων παρανόμων μεταναστών (1997, 2001, 2005 και 2007). Με την πρακτική αυτή η Ελλάδα έδωσε ένα πολύ δυνατό μήνυμα στους παράνομους μετανάστες ότι αν καταφέρουν να εισέλθουν στην χώρα, να παραμείνουν σε αυτήν και να βρουν απασχόληση τότε αργά ή γρήγορα θα νομιμοποιηθούν!


    Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο ένθετο «Strategies & Politics» του φύλλου της 10ης Μαρτίου 2018 της εφημερίδας «Παραπολιτικά».

    Κατηγορία: