Ουδέν νεώτερον εκ των ΗΠΑ

  • Δημοσιεύτηκε: 13 Φεβρουάριος 2008

    Το 2008 είναι έτος εκλογών για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η διαδικασία εκλογής του νέου προέδρου, που θα διαδεχθεί τον Τζορτζ Μπους τον νεώτερο, δεν αποτελείται μόνο από τις προεδρικές εκλογές της 4ης Νοεμβρίου 2008, αλλά από μία σειρά εκλογικών αναμετρήσεων στο εσωτερικό των δύο μεγάλων κομμάτων (Ρεπουμπλικανικού και Δημοκρατικού) για την ανάδειξη του υποψηφίου του κάθε κόμματος. Οι προκριματικές κομματικές εκλογές γίνονται σε κάθε μία από τις 52 πολιτείες των ΗΠΑ, αρχής γενομένης από την πολιτεία της Αιόβα στην καρδιά των ΗΠΑ στις 3 Ιανουαρίου. Στις προκριματικές εκλογές δικαίωμα συμμετοχής έχουν όχι μόνο τα μέλη, αλλά όλοι οι πολίτες, ο καθένας βέβαια μόνο σε ένα κόμμα. Πρόκειται για μία διαδικασία που είναι σαφώς πιο δημοκρατική από την «κλειστή» ανάδειξη του προέδρου του κόμματος από την κοινοβουλευτική ομάδα, όπως συνηθίζεται στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Η διαδικασία έχει κάποιες ομοιότητες με την πρόσφατη διαδικασία εκλογής προέδρου στο ΠΑΣΟΚ, με την σημαντική διαφορά ότι είναι θεσμοθετημένη και δεν ενεργοποιείται όποτε θέλει ο πρόεδρος του κόμματος.

    Εκτός από τον πόλεμο στο Ιράκ («πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» σύμφωνα με την ορολογία του Μπους), τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τους Αμερικανούς εν όψει των εκλογών είναι η οικονομική κρίση και το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης. Η κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας δεν είναι και η καλύτερη (συγκριτικά με το παρελθόν βέβαια και όχι με την Ελλάδα). Η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του πετρελαίου επηρεάζει πολύ περισσότερο το κόστος της καθημερινής ζωής των Αμερικανών επειδή οι αποστάσεις είναι μεγαλύτερες στις ΗΠΑ απ' ότι στην Ευρώπη και το πετρέλαιο είδος πρώτης ανάγκης. Η αγορά στέγης κατέρρευσε το 2007 ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης χορήγησης στεγαστικών δανείων και χιλιάδες ιδιοκτήτες αναγκάστηκαν να πουλήσουν τα σπίτια τους επειδή δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Η λαθρομετανάστευση έχει λάβει εκρηκτικές κοινωνικές διαστάσεις καθώς υπολογίζεται ότι 12 εκατομμύρια περίπου αλλοδαποί, κυρίως Ισπανόφωνοι, βρίσκονται παρανόμως στις ΗΠΑ. Το 2006 ο Τζορτζ Μπους είχε επιχειρήσει να τους νομιμοποιήσει, όμως το σχετικό νομοσχέδιο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις εντός και εκτός του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, καταψηφίσθηκε στην Γερουσία με ψήφους 53 κατά και 46 υπέρ και αναγκάστηκε να το αποσύρει (συγκρίνετε την αντίδραση με τις ανύπαρκτες κομματικές αντιδράσεις στις νομιμοποιήσεις Παυλόπουλου).

    Οι κυριότεροι υποψήφιοι για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων είναι ο Τζον Μακ Κέιν, ο Μάικ Χάκαμπι, ο Μιτ Ρόμνεϊ, ο Φρεντ Τόμπσον, ο Ρούντολφ Τζιουλιάνι και ο Ρον Πωλ. Από την πλευρά των Δημοκρατικών επικρατέστεροι είναι η Χίλαρι Κλίντον, ο Μπάρακ Ομπάμα και ο Τζον Έντουαρντς. Όλα αυτά μέχρι την στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές (μέσα Ιανουαρίου). Καθώς τα ονόματα πιθανώς να μην λένε τίποτα στους αναγνώστες, θα επιχειρήσουμε μία σύντομη παρουσίαση των υποψηφίων και των πολιτικών τους θέσεων.

    Ο Τζον Μακ Κέιν είναι βετεράνος του πολέμου στο Βιετνάμ και είχε ξαναδιεκδικήσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων το 2000, όταν έχασε από τον Τζορτζ Μπους. Ιδεολογικώς βρίσκεται στην αριστερή πτέρυγα των Ρεπουμπλικάνων. Η υποστήριξή του στην νομιμοποίηση των λαθρομεταναστών που προωθούσε ο πρόεδρος Μπους το 2008 κατέστρεψε την καμπάνια του για το χρίσμα και έριξε το ποσοστό του σε μονοψήφια νούμερα. Παρ' όλα αυτά έχει την υποστήριξη των ΜΜΕ και με όπλο τις εξαιρετικές ρητορικές του ικανότητες προσπαθεί να επιστρέψει στην κούρσα για το χρίσμα.

    Ο Μάικ Χάκαμπι είναι πρώην πάστορας (Προτεστάντης ιερέας) από τον Νότο και έχει την υποστήριξη και της λεγόμενης «Χριστιανικής Δεξιάς». Ιδεολογικώς είναι ο υποψήφιος που έχει τα περισσότερα κοινά με τον απερχόμενο πρόεδρο Μπους, αν και δεν διαθέτει τις προσβάσεις που είχε η οικογένεια Μπους σε οικονομικά λόμπυ.

    Ο Μιτ Ρόμνεϊ είναι πλούσιος επιχειρηματίας και Μορμόνος στο θρήσκευμα (προτεσταντική αίρεση που ανεχόταν παλαιότερα την πολυγαμία). Το πρόβλημα για τον ίδιον είναι πως μέχρι και οι Προτεστάντες θεωρούν τους Μορμόνους αιρετικούς. Η θέση του κατά της λαθρομετανάστευσης και υπέρ της νόμιμης μετανάστευσης, αν και όχι πολύ ξεκάθαρη, του έδωσε την υποστήριξη του Τομ Τανκρέντο (πολιτικός πρωταγωνιστής στον αγώνα κατά της λαθρομετανάστευσης).

    Ο Φρεντ Τόμπσον είναι πρώην ηθοποιός με καταγωγή από τον Νότο. Ιδεολογικώς είναι υποστηρικτής των δικαιωμάτων των πολιτειών έναντι της κεντρικής κυβερνήσεως της Ουάσινγκτον.

    Ο Ρούντολφ Τζιουλιάνι έγινε γνωστός ως δήμαρχος της Νέας Υόρκης κατά την επίθεση της Αλ Κάιντα την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Ιδεολογικώς είναι ο υποψήφιος με τις περισσότερες διασυνδέσεις με τους νεοσυντηρητικούς. Παλαιότερα ανήκε στο Δημοκρατικό κόμμα και είναι υπέρ του πολέμου στο Ιράκ (και στο Ιράν αν χρειαστεί), των αμβλώσεων, των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων, των λαθρομεταναστών και κατά του δικαιώματος οπλοκατοχής. Ως δήμαρχος είχε απολύσει μία δασκάλα που «τόλμησε» να κάνει προσευχή στο σχολείο. Παλαιότερα θεωρείτο φαβορί για το χρίσμα, αλλά μόλις οι θέσεις του έγιναν ευρύτερα γνωστές οι περισσότεροι Ρεπουμπλικάνοι ψηφοφόροι τον εγκατέλειψαν.

    Ο Ρον Πωλ είναι γερουσιαστής από το Τέξας και ιδεολογικώς είναι «παλαιο-φιλελεύθερος». Η φανατική του αντίθεση στον πόλεμο στο Ιράκ (θεωρεί τον πόλεμο παράνομο και έχει καταψηφίσει κάθε νομοσχέδιο υποστήριξής του) ανέδειξε την ύπαρξη μίας μεγάλης μερίδας του Ρεπουμπλικανικού κόμματος που διαφωνεί με την επεμβατική πολιτική των τελευταίων προέδρων Κλίντον (Σερβία) και Μπους (Ιράκ). Παράλληλα τον μετέβαλε σε στόχο όλων των άλλων υποψηφίων, των νεοσυντηρητικών και του εβραϊκού λόμπι. Είναι υπέρ της μείωσης του κρατικού παρεμβατισμού, των δικαιωμάτων των πολιτειών, της αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, τον ΟΗΕ και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, του δικαιώματος οπλοκατοχής και κατά των αμβλώσεων (ο ίδιος είναι γυναικολόγος στο επάγγελμα). Οι απλοί Αμερικανοί τον λατρεύουν: στις 5 Νοεμβρίου 2007 ο Ρον Πωλ συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ποσό δωρεών σε υποψήφιο σε μία ημέρα στην αμερικανική ιστορία. Ωστόσο η αντίθεσή του στις «πολιτικώς ορθές» θέσεις που επικράτησαν την τελευταία δεκαετία στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα και η ευθύτητα του λόγου του, προκαλεί κύματα οργής στο κατεστημένο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.

    Οι δημοσκοπήσεις (Ιανουάριος 2008) δίνουν στον Τζον Μακ Κέιν 22%, στον Μάικ Χάκαμπι 20%, στον Μιτ Ρόμνεϊ 20%, στον Φρεντ Τόμπσον 11%, στον Ρούντολφ Τζιουλιάνι 9% και στον Ρον Πωλ 5%. Πρόκειται για μία εξαιρετικά αμφίρροπη αναμέτρηση, αν και με εξαίρεση τον Ρον Πωλ, οι υπόλοιποι υποψήφιοι συμφωνούν με τις βασικές γραμμές της πολιτικής του Τζορτζ Μπους. Αποτολμώντας μία πρόβλεψη, θεωρώ πως τελικά υποψήφιος πρόεδρος των Ρεπουμπλικάνων θα είναι ο Τζον Μακ Κέιν, κυρίως επειδή έχει προεδρικό προφίλ, αλλά και εμπειρία στις εκλογικές αναμετρήσεις. Η εκλογή Μακ Κέιν θα έχει πιθανότατα αρνητικές επιπτώσεις στην ελληνική εξωτερική πολιτική, καθώς ο Μακ Κέιν ανήκει στο φιλο-αλβανικό λόμπυ, είναι υποστηρικτής της «Μεγάλης Αλβανίας», αλλά και της επεμβατικής πολιτικής των ΗΠΑ στο εξωτερικό.

    Στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών τώρα. Η Χίλαρι Κλίντον, σύζυγος του πρώην προέδρου Μπιλ Κλίντον, έχει την υποστήριξη του κατεστημένου του Δημοκρατικού κόμματος. Ο Μπάρακ Ομπάμα, παιδί ενός διαλυμένου μεικτού γάμου της «γενιάς των λουλουδιών» μεταξύ ενός μαύρου Κενυάτη και μίας λευκής Αμερικανίδας («ο πατέρας μαύρος σαν άσφαλτος, η μητέρα λευκή σαν γάλα» λέει ο Ομπάμα) εκπροσωπεί το αίτημα για αλλαγή προσώπων, αλλά και τους μαύρους («Αφρο-Αμερικανούς» σύμφωνα με την πολιτικώς ορθή ορολογία). Ο Τζον Έντουαρντς είναι πρώην δικηγόρος, ήταν υποψήφιος αντιπρόεδρος το 2004 (με υποψήφιο πρόεδρο τον Τζον Κέρυ) και εκπροσωπεί τα εργατικά συνδικάτα, των οποίων η ισχύς φθίνει σταδιακά. Οι πολιτικές θέσεις και των τριών είναι περίπου ταυτόσημες: ανοχή στην λαθρομετανάστευση, δικαίωμα γάμου στους ομοφυλόφιλους, νομιμοποίηση των αμβλώσεων, σταδιακή αποχώρηση από το Ιράκ, αλλά συνέχιση των επεμβάσεων των ΗΠΑ στο εξωτερικό. Ενδεικτικά ο Ομπάμα ανέφερε ως πιθανούς στόχους το Ιράν και το ... Πακιστάν, αν η κυβέρνησή του δεν αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα την Αλ-Κάιντα, ενώ υποστήριξε την εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο κατά της Χεζμπολάχ.

    Οι δημοσκοπήσεις (Ιανουάριος 2008) δίνουν στην Χίλαρι Κλίντον 35%, στον Μπάρακ Ομπάμα 33% και στον Τζον Έντουαρντς 15%. Πιθανότατα τελικά υποψήφιος πρόεδρος των Δημοκρατικών θα είναι η Χίλαρι Κλίντον, καθώς έχει την υποστήριξη του κομματικού κατεστημένου. Η υποστήριξη της ίδιας και του συζύγου της στους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου είναι σταθερή και πιθανότατα θα συνεχιστεί.

    Όπως φαίνεται, οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές δεν πρόκειται να αλλάξουν την κυβερνητική πολιτική των ΗΠΑ προς το καλύτερο για την Ελλάδα. Αντιθέτως είναι πολύ πιθανό να έχουμε και μετατόπιση του αμερικανικού επεμβατισμού από την περιοχή του Κόλπου στα Βαλκάνια με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό για την Ελλάδα.


    Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος 8 (Ιανουάριος 2008) του μηνιαίου περιοδικού Patria.
    Κατηγορία: