Ο «πρακτικά συντηρητικός» Φρανκ Ζάππα στις «Νύχτες Πρεμιέρας»

  • Δημοσιεύτηκε: 23 Σεπτέμβριος 2016

    Προβάλλεται στο «Ιντεάλ» (Πανεπιστημίου 46) το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου στις 20:30 και στο πλαίσιο του 22ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας - «Νύχτες Πρεμιέρας» το «Βγάλτε τον σκασμό: Ο Φρανκ Ζάππα με τα δικά του Λόγια» του Τέρστον Σουτ. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ για τον ελληνικής καταγωγής ιδιοφυή της ροκ, της τζαζ και της σύγχρονης κλασσικής μουσικής που αποκαλύπτει τον πρακτικό (έστω και ανορθόδοξο) συντηρητισμό του, ενώ οι γενικότερες οικονομικές και πολιτικές του απόψεις τον τοποθετούν κοντά στους φιλελεύθερους τύπου Ρον Πωλ.

    Το «Bγάλτε τον σκασμό» ξεκινά από την πρώτη και μοναδική εμφάνιση του στο σώου του Στηβ Άλλεν το 1963 και τελειώνει 30 χρόνια αργότερα με τον Ζάππα να μιλάει για τον καρκίνο του προστάτη που θα τον σκότωνε λίγους μήνες αργότερα. Επικεντρώνεται δε στους αγώνες για την ελευθερία του λόγου ενάντια στην λογοκρισία των δίσκων, αλλά και τις απόψεις του ενάντια στον κομμουνισμό που έκανε είδωλο του Βάκλαβ Χάβελ, πρώτο πρόεδρο της Τσεχοσλοβακίας. Όμως ποιος ήταν ο Φρανκ Ζάππα και γιατί πρέπει να μας ενδιαφέρει;

     

    Ενάντια στους χίπις

    Ο Φρανκ Ζάππα γεννήθηκε στο Μαίρηλαντ της Βαλτιμόρης σε μια οικογένεια Σικελών ελληνικής και αραβικής καταγωγής. Ξεκίνησε ως μαθητής συνθετών της κλασσικής μουσικής, όπως ο Ίγκορ Στραβίνσκυ και ο Ένγκαρ Βαρέζε, αλλά με τους «Mothers of Invention», δημιούργησε ένα από τα πιο νεωτεριστικά συγκροτήματα που συνδύαζαν κλασσικό ροκ, αβαντ γκάρντ κλασσική και ομαδικούς αυτοσχεδιασμούς.

    Ο Ζάππα και οι «Mothers of Invention» υπήρξαν το μόνο συγκρότημα που απεχθανόταν την χίπικη αντικουλτούρα της εποχής, η οποία ήταν πολύ δυνατή στην πολιτική και μουσική σκηνή. Το «We are only for the money in it» του 1968 ήταν εξ ολοκλήρου μια σάτιρα του χίπικου κινήματος, με το εξώφυλλο να είναι παρωδία του εξώφυλλου του «Sergeant Pepper’s lonely heart club band» των Μπητλς που έκανε μόδα την ψυχεδέλεια και τον χιπισμό το καλοκαίρι του 1967. Και ενώ τα ροκ συγκροτήματα από τους Μπητλς έως τους Jefferson Airplane προέβαλαν την γοητεία της κουλτούρας των ναρκωτικών, ο Ζάππα σε συνέντευξη του το 1971 κατηγορούσε την όλη τρέλα για τις ψυχεδελικές ουσίες.

    Από την άλλη, ο Ζάππα ήταν άθεος και απέρριπτε τον Χριστιανισμό, αλλά και τον συνδυασμό πολιτικής και Χριστιανισμού γιατί αυτό αφενός δεν ήταν σκοπός των πατέρων του αμερικανικού έθνους, αφετέρου οδηγεί σε μία «φασιστική θεοκρατία», όπως θεωρούσε την κυβέρνηση Ρέιγκαν. Απέρριπτε επίσης την δημόσια παιδεία στις ΗΠΑ, η οποία εκπαιδεύει τα παιδιά στο να είναι αμαθή, ενώ πίστευε ότι η αληθινή μόρφωση βρίσκεται στις βιβλιοθήκες.

     

    Ο πρακτικός συντηρητισμός του Φρανκ Ζάππα

    Με τέτοιες απόψεις, πολλοί βιάστηκαν να βαπτίσουν τον Φρανκ Ζάππα «αναρχικό», όμως ο ίδιος αυτοχαρακτηριζόταν ως «στην ουσία συντηρητικός». Αυτός ο συντηρητισμός εκφράζεται με αγάπη για τον καπιταλισμό, χαμηλότερη φορολογία και πίστη στην υπευθυνότητα του ατόμου ως πολίτης και επιχειρηματίας. Για αυτό είχε ψηφίσει τον Ρος Περρό, ενώ είχε προταθεί ως υποψήφιος από το Φιλελεύθερο Κόμμα των ΗΠΑ (Libertarian Party). Ο ίδιος πίστευε ότι οι καλλιτέχνες θα πρέπει να δημιουργούν τις δικές τους εταιρίες δίσκων. Ο ίδιος ίδρυσε το 1979 την δική του εταιρεία, την Zappa Records, όπου κυκλοφόρησε το δημοφιλέστερο άλμπουμ της καριέρας του, το επηρεασμένο από το ντίσκο «Sheik Yerbouti».

    Η αγάπη του για τον καπιταλισμό τον έκανε να δηλώνει: «Ο κύριος Γκορμπατσόφ σκόνταψε σε μια καλά κρυμμένη αλήθεια της Σοβιετικής ιστορίας, ότι ο κομμουνισμός δεν λειτουργεί γιατί πηγαίνει κόντρα στην φύση του ανθρώπου: οι άνθρωποι αρέσκονται να τους ανήκουν πράγματα». Ενώ αλλού δήλωνε: «Ο κομμουνισμός παράγει κακή μουσική, κακή τέχνη, κοινωνική στασιμότητα (ότι ο άνθρωπος δεν ανεβαίνει σε άλλη τάξη) και δυστυχισμένους ανθρώπους». Τέτοιες απόψεις μαζί με τον φιλοκαπιταλισμό του, έκαναν τον πρόεδρο Χάβελ της Τσεχοσλοβακίας να τον προτείνει για ειδικό πρεσβευτή της χώρας στην Δύση σε θέματα Εμπορίου, Κουλτούρας και Τουρισμού. Όμως ο ίδιος αρνήθηκε λόγω του προχωρημένου καρκίνου του προστάτη.

     

    Ενάντια στην λογοκρισία και την επέμβαση του κράτους

    Μία από τις διάσημες στιγμές του ντοκιμαντέρ «Βγάλτε τον σκασμό» είναι η καθώς πρέπει εμφάνιση του μπροστά στην Γερουσία ενάντια στην λογοκρισία στην μουσική. Σε αυτήν η ομάδα «Parents Resource Music Group» ζητούσε την επέμβαση του κράτους να τοποθετούνται ταμπέλες στους δίσκους που να αναφέρουν ότι έχουν χυδαίους στίχους ώστε οι γονείς να μην τους αγοράζουν για τα παιδιά τους. Αυτός ο αγώνας ανήκει στην Δεξιά (ενός παλιομοδίτικου στυλ) και τον Φιλελευθερισμό, που πιστεύουν στην ελευθερία του λόγου και την μη επέμβαση του κράτους στις διάφορες πλευρές της δημόσιας ζωής.

    Ο Ζάππα πίστευε στον περιορισμένο ρόλο του κράτους, στον οποίο ανήκαν μόνο η άμυνα και έργα υποδομής, ενώ θα έπρεπε η κυβέρνηση να είναι αποτελεσματική και τα πράγματα να γίνονται με το λιγότερο κόστος. Τέλος πίστευε στην κατάργηση του νόμου εισοδήματος. Όσο δε αφορά την εξωτερική πολιτική αρνιόταν την επέμβαση των ΗΠΑ στις διάφορες ανά τον κόσμο χώρες, ενώ πίστευε ότι η κυβέρνηση είναι το πιόνι του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος. Αυτές οι δύο τελευταίες απόψεις τον φέρνουν κοντά στην πολιτική του Ρον Πωλ.

    Όλα αυτά δικαιολογούν την άποψη μας ότι είναι καιρός να ανακαλύψουμε την ιδιοφυία που άκουγε στο όνομα Φρανκ Ζάππα και ειδικά οι οπαδοί του φιλελευθερισμού. Το ντοκιμαντέρ «Βγάλτε τον σκασμό: ο Φρανκ Ζάππα με τα δικά του λόγια» προβάλλεται το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου στις 20:00 στο Ideal (Πανεπιστημίου 40) και σε επανάληψη την Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου στις 19:00 στον Δαναό 2 (Κηφισίας 109, Μετρό Πανόρμου) και την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου στις 19:00 στο Όπερα 2 (Ακαδημίας 57).

    Κατηγορία: