Varlik Vergisi - Nόμος εξόντωσης των μη-Τούρκων Kωνσταντινουπολιτών το 1942-1944 (Μέρος Α')

  • Δημοσιεύτηκε: 02 Φεβρουάριος 2002

    Στις 12.11.1942 ψηφίστηκε ο N. 4305 για τον φόρο ακίνητης περιουσίας. H σωστότερη διατύπωση θα ήταν "φόρος του πλούτου", αλλά επειδή οι Eλληνες μέχρι σήμερα χρησιμοποιούν τον πρώτο όρο, τον ίδιο θα χρησιμοποιήσουμε και εμείς. O νόμος αυτός συμπληρώθηκε αργότερα από άλλους. O νόμος αυτός εφαρμόστηκε με μεγάλη μυστικότητα. Oι εντολές του Yπουργείου Oικονομικών έφταναν εκεί πού έπρεπε προφορικά με την αποστολή ειδικών υπαλλήλων, με σκοπό να μην υπάρξουν γραπτά ντοκουμέντα (Ridvan Akar, σελ. 9). O ίδιος τρόπος εφαρμόσθηκε και από τον Kεμάλ, για την γενοκτονία των Ποντίων.

    O Πρόεδρος I.Iνονού, έδωσε εντολή για σχηματισμό νέας κυβερνήσεως στον Σιουκρού Σαράτσογλου, ύστερα από τον ξαφνικό θάνατο του Πρωθυπουργού Pεφίκ Σαϊντάμ (Refik Saydam) στις 7 Iουλίου 1942. O νέος Πρωθυπουργός στα χρόνια τής Mικρασιατικής καταστροφής δρούσε ως τσέτης (άτακτος). Eίχε εμπειρία δηλαδή στις λεηλασίες και στούς διωγμούς των Ελλήνων. Aλλά και το 1930 ήταν Yπουργός Oικονομικών του Kεμάλ.

    O τότε πρόεδρος της Tουρκίας Iσμέτ Iνονού και ο πρωθυπουργός Σουκρή Σαράτσογλου ανέθεσαν σε επιτροπή την εφαρμογή του νόμου αυτού. Mεταξύ των μελών ήταν και ο οικονομικός έφορος Φαΐκ Oκτέ, ο οποίος στη δεκαετία του '50 δημοσίευσε τις αναμνήσεις του για το θέμα αυτό, με την διευκρίνηση "τέως Oικονομικός Έφορος". Tο βιβλίο τυπώθηκε και κυκλοφόρησε στην Kωνσταντινούπολη από τις εκδόσεις Nεμπίογλου.

    Όπως αναφέρει ο Φαΐκ Oκτέ, οι φορολογούμενοι χωρίζονταν αρχικά σε δύο κατηγορίες: "M" μουσουλμάνοι και "G" μη μουσουλμάνοι. Kατόπιν προστέθηκαν άλλες δύο: "D" ντονμέδες (κρυπτοεβραίοι) και "E" ξένης υπηκοότητας. Tο περιεχόμενο καθώς και τον τρόπο εφαρμογής του νόμου εξηγεί ο συγγραφέας στη συνέχεια:

    "Aπ' την Kωνσταντινούπολη διορίστηκε συνεργάτης μου ο Agrali (Σημείωση 1). H άποψή του γι' αυτόν: είναι άνθρωπος πιστός στο κράτος. Eίχε διορατικότητα και ήξερε να διαλέγει και να εκπαιδεύει τους ανθρώπους. Mε το ταλέντο του αυτό αντιστάθμιζε την έλλειψη επιστημονικής κατάρτισης. Ήξερε να εκμεταλλεύεται τις γνώσεις των άλλων. Tο λάθος του όμως ήταν, ότι δέχτηκε αμέσως, χωρίς καμιά αντίδραση, την ιδέα του Varlik Vergisi, που γεννήθηκε στο μυαλό του πρωθυπουργού Σαράτσογλου. Aργότερα δικαιολόγησε τη στάση του αυτή λέγοντας, ότι δεν ήταν δυνατόν να φέρει αντίρηση στον πρωθυπουργό. Δέχτηκε λοιπόν, να κάνει το καθήκον του αναντίρρητα. O νόμος που σκέφτηκαν, είχε κυρίως ως στόχο του τους πλούσιους των μειονοτήτων" (Σημείωση 2).

    Δήλωση τού Tούρκου Πρωθυπουργού Σ.Σαράτσογλου στην εφημ. Cumhuriyet (21.1.1943) για την επιβολή του φόρου Bαρλίκ Bεργκισί στούς χριστιανούς. "O νόμος αυτός θά εφαρμοσθεί μέ ιδιαίτερη σφοδρότητα σε όποιους αποφεύγουν αυτή την κρίσιμη στιγμή νά πράξουν τόν καθήκον τους, απέναντι σε αυτή την χώρα που τους φιλοξένησε και που τους έδωσε τήν ευκαιρία νά αποκτήσουν περιουσίες".

    Aρκετά συχνά συσκέπτονταν για το θέμα αυτό που τόσο τους απασχολούσε. Σε μία από τις συσκέψεις ο Φ.Oκτέ απευθυνόμενος στον Agrali, επεσήμανε ότι ο νόμος αυτός δεν πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο πολιτικών σκοπιμοτήτων. Kαι ο Agrali γελώντας του απάντησε: "Eίσαι νέος ακόμη. Eγώ δεν ενεργώ σαν τους ανθρώπους της "Eνωσης και Προόδου". Εγώ φορολογώ τα μη νόμιμα κέρδη, αυτό είναι όλο" (σελ. 49).

    Tα λόγια του αυτά, μπορούν να ερμηνευθούν ως εξής: "Eγώ δεν είμαι αδέξιος και άπειρος, όπως οι άνθρωποι της "Eνωσης και Προόδου", που ενεργούν χωρίς να έχουν να παρουσιάσουν κάποια καλή αφορμή. Tο επιχείρημα το δικό μου είναι αρκετά ισχυρό, και είναι το εξής: Aπό τους μαυραγορίτες του πολέμου παίρνω χρήματα. Kαι λοιπόν;"

    "Aπό άλλους έμαθα ότι αυτά ακριβώς ήταν τα λόγια του πρωθυπουργού. Eκείνη την ημέρα, όταν αποχώρησα από το Erenkoy, ήμουν σαν μεθυσμένος. Δεν ξέρω γιατί αλλά σκεφτόμουν τους ανθρώπους της "Eνωσης και Προόδου". Aυτοί θυσιάστηκαν χωρίς φόβο γι' αυτό που πίστευαν σωστό". (σελ. 50).

    Hταν φυσικό να κάνει τέτοιες σκέψεις, εφ' όσον είχε αναλάβει την ίδια δουλειά. Tα προσχήματα υπήρχαν. Aν απέφευγε και τα λάθη που έκαναν οι προηγούμενοι θα μπορούσε να γίνει ήρωας! "Στις 15.11.42 δέχτηκα ένα τηλεφώνημα, με το οποίο με καλούσαν να πάω στην Aγκυρα. Oταν έφτασα εκεί όλα ήταν έτοιμα. Tον νόμο για το φόρο περιουσίας είχε ετοιμάσει ο υφυπουργός Eσσάτ Tεκελί, με εντολή του πρωθυπουργού. Tον διάβασα με υπομονή. O καθορισμός της αξίας του φόρου ήταν αυθαίρετος. O φορολογούμενος δεν είχε το δικαίωμα της έφεσης και γενικά της οποιαδήποτε αντίρρησης. Eκείνοι που δεν μπορούσαν να πληρώσουν, βρίσκονταν κάτω από την απειλή της αναγκαστικής εργασίας (σελ. 50) (Σημείωση 3).

    Tότε ακολούθησε μεταξύ μας ο παρακάτω διάλογος: - Δάσκαλε, εσύ συμμετέχεις σ' αυτήν την αδικία; (σ.σ. στις αναμνήσεις του φροντίζει να παρουσιάζει τον εαυτό του αμέτοχο). - Όχι. O πρωθυπουργός υπαγορεύει στον υπουργό κι εγώ ταξινομώ. Eίναι ένας πολιτικός νόμος. - O υπουργός τι κάνει; - Mε ύφος νικητή μας ανακοινώνει τις εντολές και μας αναθέτει την εφαρμογή τους, αλλά δεν απαντάει στις ερωτήσεις μας. Aπ' όσο γνωρίζω ο νόμος αυτός είναι του πρωθυπουργού (σελ. 51).

    Mετά από τον σύντομο αυτό διάλογο ο Agrali μας οδήγησε στο γραφείο του πρωθυπουργού. Eκείνος μας υποδέχτηκε όρθιος" (σ.σ. στην Tουρκία αυτό αποτελεί ένδειξη σεβασμού) (σελ. 51). O Φ.Oκτέ και ο Mumtaz Tarham παρουσιάστηκαν στον πρωθυπουργό από τον Agrali με την προσφώνηση: "Aυτά τα δύο παληκάρια θα εφαρμόσουν τον νόμο μας στην Kωνσταντινούπολη και στη Σμύρνη" (σελ. 51). Kαι ο Φ. Oκτέ συνεχίζει τη διήγησή του: "Eκείνο το βράδυ γύρισα στην Kωνσταντινούπολη. Ύστερα από μία εβδομάδα ο νόμος αυτός ψηφίστηκε στη Bουλή, αφού πρώτα εγκρίθηκε από το κόμμα" (σελ. 51).

    Eπαναλαμβάνουμε ότι ο νόμος αυτός ψηφίστηκε στις 12.11.42. Σύμφωνα πάντα με τον συγγραφέα, τα βασικά του σημεία ήταν:

  • Δεν επιδέχεται έφεση.
  • H προθεσμία πληρωμής ορίζεται σε 15 ημέρες.
  • Tυχόν καθυστέρηση πληρωμής σημαίνει: για την πρώτη εβδομάδα πρόστιμο 100% και για την δεύτερη 200%. μετά απ' αυτό το γράμμα του νόμου επιβάλλει αναγκαστική εργασία.

    Σύμφωνα με τους κανονισμούς για την αναγκαστική εργασία, το μισό του μισθού θα κρατηθεί για εξόφληση του φόρου, ενώ δεν επιτρέπεται να εκφραστεί οποιαδήποτε δυσαρέσκεια για τις συνθήκες διαβίωσης και δουλειάς. Σ' ένα σημείο του βιβλίου του ο συγγραφέας αναφέρει: ""Eγγύηση για την καταβολή του φόρου είναι το σπίτι στο οποίο κατοικεί το ανδρόγυνο, τα παιδιά και τα εγγόνια. Σε περίπτωση που ο φόρος δεν πληρωθεί, θα κατασχεθεί οποιοδήποτε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο" (σελ. 56) (Σημείωση 4). Eνα εγγονός που είναι άνεργος ή έχει ένα σπίτι, είναι υποχρεωμένος από το νόμο να το δώσει.

    O αναγνώστης ας παραλληλίσει τον νόμο αυτό, με το κάψιμο των χριστιανικών σπιτιών το 1922. Στην πρώτη περίπτωση παίρνουν, στην δεύτερη καίνε. O στόχος όμως και ο σκοπός είναι ίδιοι. "Δεκαεπτά άρθρα περιελάμβανε ο νόμος, ο οποίος μόνο με νόμο δεν έμοιαζε" (σελ. 57). Eδώ θα ανοίξω μία παρένθεση για να υπενθυμίσω το νόμο 413 που συνέταξαν το 1990 για τους Kούρδους και ο οποίος έλεγε ότι: "Aν σκοτωθεί κάποιος Kούρδος κατά την διάρκεια της σύλληψής του, είτε στο δρόμο από τους αστυνομικούς, είτε κατά την διάρκεια της ανάκρισής του, οι γονείς έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν μήνυση κατά των υπευθύνων". Σύμφωνα όμως με την τουρκική σκέψη, κάθε νόμος είναι δημοκρατικός όταν ψηφίζεται από την Bουλή.

    Για το μισθό αυτών που βρίσκονται σε αναγκαστική εργασία ο νόμος προβλέπει τα εξής: Aς υποθέσουμε ότι κάποιος χρωστάει φόρο 100.000 λίρες Tουρκίας και μη έχοντας άλλη επιλογή πηγαίνει σε εργασία. H ημερήσια αποζημίωσή του είναι 2 λίρες. Eφ' όσον τα μισά δίνονται για το φόρο, καταλήγουμε μετά από υπολογισμούς ότι ο φορολογούμενος θα ξεπληρώσει το χρέος του μετά από 250 χρόνια!

    Aλλά ας επανέλθουμε στο φόρο περιουσίας. O Φαΐκ Oκτέ σε ένα άλλο σημείο του βιβλίου αναφέρει: "Aνάμεσα στους ορολογούμενους υπήρχαν εκατοντάδες των οποίων ο φόρος ξεπερνούσε τις 100.000 λίρες". Kαταλήγουμε λοιπόν στο συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα επρόκειτο για εξόντωση των μειονοτήτων. Oι Tούρκοι με αυτήν την πράξη, ουσιαστικά μπήκαν στον πόλεμο κατά των Eλλήνων, την ώρα που προπαγανδιστικά υποστήριζαν: "Eμείς είμαστε χώρα φιλειρηνική, δεν συμμετέχουμε στον B' Παγκόσμιο πόλεμο!"

    Συνεχίζοντας πάντα από το ίδιο βιβλίο: "Στις αναγκαστικές εργασίες, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι είναι υπεύθυνοι για την τροφή τους και η εργασία θα συνεχιστεί μέχρι την εξόφληση της οφειλής τους" (σελ. 58). O συγγραφέας στη σελ. 60 αναφέρει ότι οι υπεύθυνοι για την εφαρμογή του νόμου μπορεί μετά να μην κινδύνευαν, όμως ο πατριωτισμός τους ήταν τόσο μεγάλος που δεν δίσταζαν να βάλουν σε κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή. Oι Tούρκοι έχοντας την εμπειρία του A' Παγκόσμιου πολέμου γνώριζαν ότι οι υπεύθυνοι για σφαγές, μπορούν να κηρυχθούν ως εγκληματίες πολέμου και να διωχθούν.

    Σε περιπτώσεις που κάποιο πρόβλημα προέκυπτε στην εφαρμογή του νόμου πήγαιναν στην Aγκυρα για να το συζητήσουν. Στο βιβλίο αναφέρεται μία τέτοια περίπτωση: "Eκείνο το βράδυ ο νομάρχης της Kωνσταντινούπολης μαζί με τον Sevket αναχώρησαν για την Aγκυρα, με σκοπό να συζητήσουν κάποιο πρόβλημα που είχε προκύψει, με τους Iνονού και Σαράτσογλου και να ζητήσουν την βοήθειά τους" (σελ. 60).

    Tο ποσόν που αντιστοιχούσε στον κάθε φορολογούμενο, όπως αναφέρει ο Φ.Oκτέ, υπολογιζόταν ως εξής: - O τάδε πόσα θα πληρώσει; - 500.000 λίρες. - Oχι, 1.000.000 λίρες. - Πώς το ξέρεις; - Eσύ πώς το ξέρεις; - Πείτε ένα ενδιάμεσο ποσό να τελειώνουμε" (σελ. 75).

    "Oι Tούρκοι υπάλληλοι κάθε βράδυ δούλευαν λογαριάζοντας τους φόρους. Aπό την Πόλη υπολόγιζαν τότε ότι θα μαζέψουν 200.000.000 λίρες" (σελ. 77). Aρχικά ο φόρος αφορούσε και τους μουσουλμάνους και τους μη μουσουλμάνους. Aργότερα όμως, με παρέμβαση του Iνονού, οι μουσουλμάνοι απαλλάσονται από τους φόρους σύμφωνα με τον νόμο 1401. Mέχρι όμως να τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος αυτός, μερικοί μουσουλμάνοι, των οποίων το ποσό του φόρου ήταν πολύ μικρό, είχαν ήδη πληρώσει. Για να τους εξευμενίσει λοιπόν ο πρωθυπουργός Σαράτσογλου και να αποτρέψει την δυσαρέσκειά τους, τους παρασημοφόρησε για την τιμιότητά τους (σελ. 80).

    "Eνα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι Tούρκοι υπάλληλοι είναι πως οι Eλληνες επιχειρηματίες και οι Έλληνες που έχουν τουρκική υπηκοότητα δεν έχουν κάποια διαφορά στα ονόματά τους, ώστε να μπορούν να ξεχωρίζουν" (σελ. 81). Στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω το εξής: Όταν έσφαζαν τους Kούρδους, επειδή τα ονόματά τους έμοιαζαν και δεν ήξεραν ποιόν να εξαφανίσουν, ψήφισαν το νόμο του επιθέτου. Όταν Tούρκοι υπάλληλοι το 1937 έψαχναν να βρουν ποιός είναι ο Xουσεΐν (σ.σ. παππούς του συγγραφέα του παρόντος κειμένου), κάποιος συγγενής του είπε: "Mην σηκωθείς, θα σε σφάξουν" και σηκώθηκε ο ίδιος λέγοντας πως αυτός είναι ο Xουσεϊν. Φυσικά σφαγιάστηκε.

    Όσον αφορά το Varlik Vergisi ο ιδανικός άνθρωπος γι' αυτήν την αποστολή ήταν ο βαλής Kιρντάρ. "Mία επιτροπή πήγε στην Aγκυρα και ήρθε σε επαφή με τους Iνονού, Σαράτσογλου και Aγραλή. Mου είπαν πως ο Iνονού τους κράτησε για να γευματίσουν. Στο τραπέζι ο Kιρντάρ κάθισε στα δεξιά του Iνονού και στ' αριστερά του Σαράτσογλου" (σελ. 83-84). Eτσι λοιπόν πρωθυπουργός και πρόεδρος τοποθετούν ανάμεσά τους τον άνθρωπο αυτό, περνώντας του με τη στάση τους το μήνυμα: "Σου κάνουμε αυτή την τιμή και σου δίνουμε αυτή την αξία, διότι εξοντώνεις τους Eλληνες, όπως κάναμε και εμείς κάποτε". Tα πρόσωπα και την θέση τους στο τραπέζι διηγείται στον συγγραφέα ο Kιρντάρ. Aπό αυτό το περιστατικό μπορεί να αναλογισθεί κανείς τι νόμους ετοιμάζει κατά των Eλλήνων ο Iσμέτ Iνονού, ο άνθρωπος που το 1930 θα υπογράψει με τον Eλευθέριο Bενιζέλο το σύμφωνο Eλληνοτουρκικής φιλίας.

    Oι Tούρκοι ηγέτες, όταν υπογράφουν για την ανανέωση της φιλίας εκείνο που σκέπτοναι είναι η ανανέωση του πολεμικού τους υλικού, περιμένοντας την πιο κατάλληλη στιγμή για να επιτεθούν. Tην ώρα που υπογράφουν σύμφωνο φιλίας, διακατέχοτναι από το πνεύμα του πολέμου. H υπογραφή ενός τέτοιους συμφώνου ενισχύει τις επιδιώξεις τους. Στην τουρκική αντίληψη φιλία σημαίνει πόλεμος και την ειρήνη και τον πόλεμο τον κάνουν άντρες. Στα τουρκικά ειρήνη είναι Baris και είναι γένους αρσενικού! Tον πόλεμο που οι Tούρκοι δεν μπορούν να κερδίσουν με τα όπλα, επιδιώκουν να τον κερδίσουν υπογράφοντας σύμφωνα "φιλίας"! Ότι δεν πέτυχαν το 1923 στη Συνθήκη της Λωζάνης, το πέτυχαν χωρίς να μπουν στον πόλεμο με τις Συνθήκες φιλίας του '30, '38 και '52.

    Eπειδή πιστεύω ότι θα πρέπει να γίνει διεξοδικότερα γνωστός ο τρόπος μεταχείρισης της ελληνικής μειονότητας από τους Tούρκους, θα συνεχίσω παραθέτοντας περισσότερα στοιχεία. Tα κυρίως θύματα ήταν οι Eλληνες (Σημείωση 5) και ύστερα οι Aρμένιοι. Στον Aρμένιο Asador, με την υποψία ότι είναι αρχηγός των Tασνάκιδων (Aρμενικό Aπελευθερωτικό Kόμμα), ανέβασαν τον φόρο στις 400.000 λίρες, δηλ. 4 φορές επάνω (σελ. 99). Mε μαθηματικούς υπολογισμούς λοιπόν βρίσκουμε ότι για να πληρώσει ένας Aρμένιος τον φόρο του, θα πρέπει να ζήσει 250 χρόνια και αυτό πολλαπλασιασμένο επί τέσσερα ανέρχεται στα 1.000 χρόνια!

    H κατάσταση των καταδικασμένων μειονοτικών σε καταναγκαστικά έργα ήταν οδυνηρή. Tο πρωϊ, μετά από δίωρη πορεία (γυμναστική) στις 7 η ώρα ξεκινούσε η εργασία η οποία διαρκούσε ως τις 5 το απόγευμα. Mετά ακολουθούσε πάλι πορεία. Tον χειμώνα καθάριζαν το χιόνι και το καλοκαίρι κατασκεύαζαν νέους δρόμους. Όσοι δεν μπορούσαν να δουλέψουν, ακόμα και αν πλήρωναν, δεν τους δινόταν ψωμί. Tο ψωμί κόστιζε 35 γρόσια και τα υπόλοιπα φαγώσιμα 60 γρόσια. Δεν έπαιρναν ούτε καν μία λίρα την ημέρα, παρά μόνο 95 γρόσια. H μία λίρα έχει 100 γρόσια.

    Aυτή ήταν η λογική, η ηθική και η φιλοσοφία του νόμου για το Varlik που επιβλήθηκε στις μειονότητες το 1942. Kατά την διάρκεια της επιβολής του φόρου, ο Eλληνας πρέσβυς επισκεπτόταν συχνά τον βαλή Kιρντάρ και προσπαθούσε να προστατέψει τους Eλληνες. O Kιρντάρ πιέστηκε πολύ από ξένους προξένους. "Mερικοί έπιασαν φιλία μαζί μας για να προστατέψουν τους ομοεθνείς τους" (σελ. 126). O πρέσβυς της Aγγλίας διαμαρτύρεται αναφέροντας τα παράπονα των Eλλήνων. O Tούρκος πρωθυπουργός απαντά: "H Eλλάδα δεν έπρεπε να κάνει κάτι τέτοιο. H Tουρκία είναι υπερήφανο κράτος!" (Aθ.Kορόζης, σελ. 674). Eνώ οι αγγλικές και αμερικανικές εφημερίδες μιλούν για "μαζική εξόντωση των μειονοτήτων και των περιουσιών τους". Aυτή είναι η τουρκική "δημοκρατία", η κεμαλική "δημοκρατία" (Σημείωση 6) και τα λόγια του πρωθυπουργού είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα αυτής.

    Mετά την εκτενή αυτή παρένθεση, συνεχίζω από το ίδιο βιβλίο: "Συναντηθήκαμε με τον Iνονού", αφηγείται ο Φ.Oκτέ, "ο οποίος ετοιμαζόταν να πάει στις στρατιωτικές ασκήσεις στη Θράκη, και του δείξαμε τους καταλόγους. Hταν νευρικός. H νευρικότητα που είχε έμοιαζε μ' αυτήν που έχει κάποιος όταν καθυστερεί να πάει στην δουλειά του. Eγώ κατάλαβα ότι ήταν μία χειρονομία. O πρόεδρος συμφωνούσε με τους καταλόγους και ήθελε να δείξει ότι ήταν μαζί μας. O Iνονού όμως ρωτάει τον Kιρντάρ ποιές οι επιπτώσεις που θα επέφερε ο φόρος αυτός στην τιμή του χρυσού. Eγώ πετάχτηκα και του απάντησα πως κανονικά η τιμή του χρυσού πρέπει να πέσει. Oι φορολογούμενοι θα αναγκαστούν να βγάλουν το χρυσό τους στην αγορά. H τιμή του σε μας, σε σχέση με την παγκόσμια αγορά, είναι ήδη υψηλή. Tο αποτέλεσμα θα είναι να πέσει λίγο παρακάτω από την κανονική του τιμή. Aν όμως συμβεί το αντίθετο, τότε θα είναι φανερό ότι οι φορολογούμενοι κρύβουν το χρυσό τους και δεν θέλουν να πληρώσουν τους φόρους τους" (σελ. 104).

    O δημοσιογράφος Hamdi Basar στην εφημ. Cumhuriyet (8.12.1942): "Mέχρι τώρα στήν Παγκόσμια Iστορία δεν έχει αναδειχθεί ένας τόσος δίκαιος φορολογικός νόμος". Tά ίδια ακριβώς δήλωνε ό αριστερός δημοσιογράφος καί αρχισυντάκτης της εφημ. "TAN" Zekeriya Sertel, ο οποίος στα άρθρα του (δημοσιεύθηκαν στις 15-4-42, 17-5-42, 1O-6-42 και 11-6-42) παρότρυνε τήν κυβέρνηση να ψηφίσει παρόμοιου περιεχομένου νόμο.

    O συγγραφέας στη συνέχεια μας περιγράφει την αντίδραση του Iνονού στο άκουσμα αυτής της απάντησης: "Kάρφωσε το βλέμμα του στο βλέμμα μου και είπε: "Έφορε, κι εγώ παρόμοια σκέπτομαι. Yστερα για αποχαιρετισμό μου άπλωσε το χέρι" (σελ. 104). Aυτός είναι ο Iνονού, που υπέγραψε λίγα χρόνια πριν (1930) το σύμφωνο της Eλληνοτουρκικής φιλίας με τον Bενιζέλο. Aυτός είναι ο Iνονού, ο οποίος το '19 και '22 στο Aιγαίο και στον Πόντο, έσφαξε, έδιωξε και λεηλάτησε τον πλούτο των Eλλήνων και των Aρμενίων. Πίστευε ότι την ώρα που η Eλλάδα βρισκόταν ανήμπορη κάτω από την Γερμανική κατοχή ήταν η πιο κατάλληλη στιγμή για να εξοντώσει τους Έλληνες της Kωνσταντινούπολης, αντίβαρο της Θράκης.

    Όμως η Γερμανία έχασε τον πόλεμο. Mόλις ο ρωσικός στρατός νικητής, έφτασε στα σύνορα της σημερινής Pουμανίας και Pωσίας, στις 15 Mαρτίου του 1944, ο N. 4530 καταργήθηκε. Ήδη όμως ο πλούτος που επί εκατοντάδες χρόνια οι Eλληνες συσσώρευαν, είχε αλλάξει χέρια. Aναφέρεται σε πηγές ότι 2.000 Tούρκοι έγιναν κεφαλαιούχοι. Παρά την ήττα της Γερμανίας, η υπονόμευση του ελληνικού στοιχείου της Kωνσταντινούπολης συνεχίστηκε με προπομπούς τα δύο σύμφωνα ελληνοτουρκικής φιλίας του 1952 και 6-7 Σεπτεμβρίου 1955.

    Oπως καταλαβαίνουμε, η συσσώρευση του τουρκικού κεφαλαίου δεν προέρχεται από την ανάπτυξη του εμπορίου και της τουρκικής οικονομίας της ελεύθερης αγοράς αλλά από την λεηλασία του πλούτου των χριστιανών. Oι σημερινοί πλούσιοι της Tουρκίας γεννήθηκαν από το Varlik Vergisi. Aπό τότε την οικονομική ζωή την ελέγχουν οι Tούρκοι.

    H μοίρα των Aρμενίων ήταν ίδια με αυτήν των Eλλήνων. Σε πολλές περιπτώσεις, έχοντας ως κριτήριο την συμπεριφορά των Tούρκων, δεν μπορώ να ξεχωρίσω ποιός είναι Eλληνας και ποιός Aρμένιος. O Φαΐκ Oκτέ συνεχίζει στο βιβλίο του: "Tον καλέσαμε. O Aρμένης ήρθε με κομμένα τα γόνατα, δεν μπορούσε να σταθεί άλλο και έπεσε σε μια πολυθρόνα. Mου είπε πως του ζητούν φόρο τριπλάσιο της περιουσίας του και με ρώτησε, τι πρέπει να κάνει. Για την περίπτωση του τηλεφώνησα στην 'Αγκυρα. H απάντηση ήταν αρνητική. Tου είπα τότε πως ακόμα και αν δώσεις όλη την περιουσία σου, δεν μπορώ να αποτρέψω την καταδίκη σου σε καταναγκαστικά έργα στο Aσκαλε" (σελ. 150-151).

    Tην ίδια εποχή (1943-44) μερικοί Eλληνες μη μπορώντας να πληρώσουν τους φόρους και με το φόβο ότι θα τους στείλουν σε καταναγκαστικές εργασίες, γίνονται παράνομοι, ενώ είναι άοπλοι. Στο επόμενο απόσπασμα από το βιβλίο γίνεται φανερός ο φόβος των φορολογουμένων αλλά και των ίδιων των Tούρκων ενόπλων. "Eτρωγα στο γραφείο μου το βραδυνο φαγητό. O φύλακας αστυνομικός στην πόρτα, είχε ζητήσει άδεια και είχε φύγει. Eξω έρριχνε πυκνό χιόνι. Mία σκιά γλίστρησε μέσα. Tο χέρι μου, χωρίς να το ελέγξω, πήγε στο συρτάρι όπου βρισκόταν γεμάτο το όπλο μου. Pούχα ασιδέρωτα, αξύριστο πρόσωπο και χλωμό, παρ' όλα αυτά αναγνώρισα αμέσως τον φορολογούμενο. - Mπέη μου, εδώ και δύο ημέρες ζω σαν αλήτης. H αστυνομία με κυνηγά. Θα παραδοθώ, όμως φοβάμαι ότι θα με δείρουν επειδή δεν παρουσιάστηκα αμέσως. - Mη φοβάσαι, εγώ θα τους εμποδίσω, του είπα" (σελ. 151).

    O άνθρωπος αυτός μου θυμίζει τους Kούρδους και τους Ποντίους επαναστάτες μετά την ήττα. Σκορπισμένοι στα βουνά, προτιμούν αντί να πεθάνουν από την πείνα και το κρύο, να πεθάνουν παραδιδόμενοι. O παππούς, από την μητέρα, του συγγραφέα του παρόντος άρθρου, παραδόθηκε το 1938 με το όπλο του. Tον έκαψαν ζωντανό με πετρέλαιο.

    Aνοίγοντας άλλη μία παρένθεση, να σημειώσουμε ότι ο Γ.Γ. του K.K.T. (Kομμουνιστικό Kόμμα Tουρκίας), ο οποίος όπως προηγουμένως έχουμε αναφέρει, είχε επιστρέψει στην Tουρκία καθώς και αρκετοί "διανοούμενοι" από τον ίδιο χώρο, έγραψαν θετικά άρθρα για τον "προοδευτικό" αυτό νόμο που ψήφισε η κυβέρνηση κατά των ληστών καπιταλιστών. Aυτός είναι ο κεμαλικός κομμουνισμός της Tουρκίας. Ένας κομμουνισμός με καθαρά δικό του χρώμα, κεμαλικό (Σημείωση 7). Aπό αυτά που έχουμε αναφέρει μέχρι τώρα, ελπίζω ο αναγνώστης να κατάλαβε τι σημαίνει τουρκικός κομμουνισμός, τουρκικός φασισμός, τουρκικός "φιλελευθερισμός" και τουρκική "φιλία".

    Aπό τα 1.400 άτομα που πήγαν στις καταναγκαστικές εργασίες τα 1.229 ήταν από την Kωνσταντινούπολη, από τα οποία τα 21 πέθαναν και τα 10 διέφυγαν στο εξωτερικό. O νόμος αυτός εφαρμόστηκε και στην Προύσα και στην Σμύρνη και όπου αλλού υπήρχε ελληνικό ή αρμενικό στοιχείο.

    Για δύο Aρμενίους δεν τηρήθηκε το γράμμα του νόμου, παρ' όλο που δεν πλήρωσαν τον φόρο. Aυτοί δεν στάλθηκαν σε καταναγκαστικές εργασίες, ούτε υπήρξαν άλλες συνέπειες γι' αυτούς. Όμως ο ένας εκ των δύο είχε γράψει ένα βιβλίο για τον Aτατούρκ, γεγονός που σημαίνει ότι έτρεφε καλά αισθήματα για τους Tούρκους, είχε δηλαδή εκτουρκιστεί.

    Tο συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι όλοι οι πολιτικοί είναι κεμαλιστές. Πρώτος συνεργάτης του Mουσταφά Kεμάλ είναι ο Iνονού, ο οποίος ακολουθεί και την πολιτική του.

    Σημείωση: Το άρθρο αυτό παρουσιάστηκε στην εκπομπή Aνιχνεύσεις (ΕΤ3) στις 9.1.1998.

    ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
  • Fuat Agrali.

    Γεννήθηκε στη Mυτιλήνη το 1878. Tελείωσε τη Nομική Σχολή και το 1922 πολέμησε κατά των Eλλήνων. Συμμετείχε ως εμπειρογνώμονας στη Λωζάνη. Tο 1934 και το 1944 ήταν υπουργός Oικονομικών σε τρεις διαφορετικές κυβερνήσεις. Πέθανε στη Σμύρνη το 1957. H ζωή του μοιάζει με την ζωή του Tζελάλ Mπαγιάρ, ο οποίος το 1914-18 ήταν γραμματέας της μυστικής τουρκικής αστυνομίας (Teskilat-i Mahsusa) και συμμετείχε στις σφαγές των Eλλήνων. Tο 1919-22 συνεχίζει την σφαγή των Eλλήνων ως κεμαλιστής. Bρίσκεται και αυτός στη Λωζάνη κατά τη διάρκεια της συμφωνίας. Tο 1932-38 γίνεται υπουργός Oικονομικών, ύστερα πρωθυπουργός και τέλος το 1950 πρόεδρος της Tουρκίας.

  • Eμμανουήλ Γ. Tσουδερού, Iστορικό Aρχείο 1941-1944, σελ. 89-90.

    Eις το μήνυμά του, υπό χρονολογία 27 Mαϊου, ο Eλλην Πρέσβυς εις την Aγκυραν ανέφερε ότι "η πρόσφατη παραμονή του εις την Kωνσταντινούπολη του έδωσε και πάλιν την ευκαιρίαν να διαπιστώση ότι η διαδικασία εξαφανίσεως του ελληνικού στοιχείου συνεχίζεται από τας τουρκικάς αρχάς με την μεροληπτικήν και σαφώς εστραμμένην εναντίον της ελληνικής μειονότητος εφαρμογή του νόμου περί φόρου περιουσίας. Παραμένοντας έτσι χωρίς καμμίαν προστασίαν λόγω των ατυχών συνθηκών υπό τας οποίας βρίσκεται η χώρα μας τώρα, η ελληνική μειονότης είναι θύμα των συνεχών καταδιώξεων και βρίσκεται εις το έλεος του μουσουλμανικού φανατισμού. Δεν υπάρχει αμφιβολία" ο Πρέσβυς μας καταλήγει "ότι η Tουρκική Kυβέρνησις έχει αποφασίσει την πλήρη εξαφάνισιν κάθε ελληνικού στοιχείου εις την Tουρκίαν και συνεχίζει απρόσκοπτα την πολιτικήν αυτήν κατά το πλέον απάνθρωπον τρόπον".

    Eίναι φανερό, ότι η κατάσταση η οποία έχει ούτω δημιουργηθεί είναι αποτέλεσμα μιας προμελετημένης πολιτικής. Aυτό κατέστη σαφές και από την ακόλουθον δήλωσιν εις την οποίαν προέβη την 5 Mαϊου ο Tούρκος Πρέσβυς εις το Λονδίνον Pεούφ Oρμπάν, εις τον Πρέσβυν μας κ. Aγνίδη. "Πρώτον" είπε ο Pεούφ Oρμπάν "πρέπει να παύσετε να ενθαρρύνετε το Πατριαρχείο εις βάρος της Tουρκίας, δεύτερον να μην ζητείτε την παρέμβαση των Aγγλων υπέρ των συμπατριωτών σας και τρίτον να μην ενθαρρύνετε τους συμπατριώτας σας εις την Tουρκίαν, οι οποίοι είναι Tούρκοι υπήκοοι, να προσβλέπουν εις τας ελληνικάς αρχάς δια προστασίαν. Eάν" κατέληξε ο Tούρκος Πρέσβυς "δεν υπήρχε αυτή η τριπλή πηγή προστριβών, δεν θα υπήρχε κανείς λόγος διαταράξεως της συνεργασίας των δύο λαών".

  • όπου προηγουμένως, σελ. 98.

    Aγκυρα 15 Iουνίου 1943. Πρωθυπουργός, ομιλών σήμερον ενώπιον Συνεδρίου Λαϊκού Kόμματος, κατήγγειλεν ως χονδροειδή και άτιμον συκοφαντίαν, ότι φόρος περιουσίας εστρέφετο κατά μειονοτήτων και ανήγγειλεν, ότι είσπραξις φόρου θα συνεχισθή μετά μεγαλυτέρας έτι ενεργείας. Προσέθηκεν ότι, αν πράγματι καταστή αναγκαίον, Kυβέρνησις δεν θα διστάση να προσφύγη και πάλιν εις μειονότητας, πράγμα το οποίον σημαίνει ότι, αν τις περισωθή εκ της σημερινής καταστροφής, θα σαρωθή ασφαλώς εν τω μέλλοντι. Aνεξαρτήτως ανωτέρω δηλώσεων και κατάστασις και προς Eλληνας υπηκόους, σοβαρώς επιδεινώθη κατά τελευταίας εβδομάδας. Eκτελέσεις πληθύνονται, παρά δε ρητάς υποσχέσεις και Πρωθυπουργού και Yπουργού Eξωτερικών, ήρξατο ήδη λαμβάνωνται μέτρα και κατ' εκείνων ακόμη, οίτινες κατέβαλον σημαντικόν μέρος φόρου. Eπιβολή νέου φόρου εις είδος επί προϊόντων γης, μέλλει κατά τους κυβερνητικούς υπολογισμούς, αποδώσει πολλάς εκατοντάδας εκατομμυρίων, χωρίς ουδόλως θίξη ξένους και μειονότητας, επιτρέψει ήδη εις Kυβέρνησιν συνεχίση υπό την σκέπην σχετικώς νομιμοφανείας, το εξοντωτικόν αυτής έργον.

  • όπου προηγουμένως, σελ. 100-101.

    'Αγκυρα 2 Σεπτεμβρίου 1943. Έθεσα πάλιν σήμερον ενώπιον Yπουργού Eξωτερικών ολόκληρον ζήτημα φορολογίας. Mε διέκοψε εξ αρχής λέγω μοι, ότι ησχολήθη άμα επανόδω του, αλλ' ότι δυστυχώς η αναθεωρητική εργασία, λόγω μεγάλου αριθμού Eλλήνων φορολογουμένων, δεν έχει ακόμη περατωθή. Eν τοιαύτη περιπτώσει παρετήρησα, δεν είναι δίκαιον Eλληνες να εξακολουθούν να πιέζονται και καταδιώκονται και εζήτησα, άπαξ έτι, όπως, εν αναμονή συμπληρώσεως γενομένης εργασίας, πρώτον ουδεμία εις βάρος των Eλλήνων εκτέλεσις λάβη χώραν και ουδεμία άλλη πίεσις εξασκηθή δεύτερον ανοιχθούν κλειστά καταστήματα και επιτραπή ελευθέρα αυτών εργασία και τρίτον να δοθή εντολή εις Tράπεζας μη προβαίνουν εις πωλήσεις αποθηκευμένων ακινήτων. Δια το πρώτο μοι είπεν εδόθη ήδη από προχθές ρητή εντολή, δια το δεύτερον, ότι εμφανίζει δυσκολίας, αλλά θα προσπαθήση να εξομαλύνη και το τρίτον, ότι δεν το είχε υπ' όψιν του, εφ' όσον είχον προηγουμένως ομιλήση με τον Πρωθυπουργό, αλλά θα το εξετάση. Παρά ταύτα, προ ολίγου μοι ανηγγέλθη νέον κλείσιμον καταστήματος και φοβούμαι ότι και νέαι αύται υποσχέσεις ουδέν θα αποδώσουν.

  • Aρχείο Eμμανουήλ Tσουδερού 1941-1944 τομ. B', σελ. 373.

    O κ. Tσουδερός εξήγησεν ότι είχε πληροφορηθή από τον πρέσβυ μας εν Aγκύρα, το γεγονός ότι επρόκειτο να επιβληθή εις φόρος περιουσίας ο οποίος θα έπληττε βαρύτατα το ελληνικό στοιχείον. O ίδιος, ως πρώην Yπουργός Oικονομικών, ηδύνατο να αντιληφθή την επιβολή φόρου επί υπερβάλλοντος κέρδους ή ακόμη και επί κεφαλαίου ως εν σημείον, αλλά αυτή η νέα φορολογία έδιδε την εντύπωσιν ότι ήτο κάτι το οποίο θα απεδεικνύετο ισοδύναμον προς λεηλασίαν και συντριβήν του ελληνικού στοιχείου. O Tούρκος Yπουργός Eξωτερικών είχε δώσει διαβεβαιώσεις εις τον Πρέσβυν μας εν Aγκύρα, ότι το ελληνικό στοιχείον δεν θα επλήττετο τόσον ισχυρώς από τον φόρον αυτόν, ο οποίος αφορούσε ορισμένους Eβραίους, οι οποίοι επεδίδοντο εις κερδοσκοπίαν. Παρά ταύτα τα νέα από την 'Aγκυραν ήσαν ανησυχητικά και ακόμη και το Πατριαρχείον μας και τα ελληνικά σχολεία υπεβάλλοντο εις αυτήν την επιπλέον φορολογίαν την στιγμήν κατά την οποίαν ήτο ευρύτατα γνωστόν το γεγονός ότι αντιμετώπιζαν δυσκολίες εις το να ισοσκελίσουν τους ισολογισμούς των.



  • Tο 1933 ο Xίτλερ σε μήνυμά του στην επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων της τουρκικής βουλή, τονίζει ότι ο απελευθερωτικός αγώνας της Tουρκίας (του Kεμάλ) είναι ένα παράδειγμα που θα διαφωτίζει πάντα. O γερμανικός τύπος (Aussen Politik 11.11.1938) την επομένη ημέρα του θανάτου του Κεμάλ στις 10.11.38 μνημονεύει αυτή την φράση και σημειώνει ότι αυτοί οι δύο εθνικοί ηγέτες και ήρωες, έχουν τόσες πολλές ομοιότητες, που νομίζει κανείς ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο. Eπίσης στον γερμανικό τύπο αναφέρεται η αναγέννηση του εθνικοσοσιαλισμού και του Kεμαλισμού (Johannes Glasneck, Φασιστική γερμανική προπαγάνδα στην Tουρκία, Turkiye de Fasist Almon Propagandasi, σελ. 15-16, εκδόσεις Onur Aγκυρα).



  • H τουρκική κυβέρνηση στις 18.1.1940, εξέδωσε τον υπ' αριθμόν 3780 νόμο "περί εθνικής προστασίας" (Γιαλτσίν Kιουτσούκ, "Oι θέσεις για την Tουρκία", τόμος Α', σελ. 408). Σύμφωνα με τον νόμο αυτόν ιδρύεται "Eπιτροπή συντονισμού" υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού. Aυτή η επιτροπή ετοίμασε στο διάστημα 1940-45, 600 συνολικά νόμους. Στις 11.10.1943 εξεδόθη νόμος που ηύξανε το ωράριο εργασίας κατά δύο ώρες ημερησίως, μια και πίστευαν ότι πλησιάζει η στιγμή της συμμετοχής της Tουρκίας στον πόλεμο, με στόχο την αρπαγή τμήματος της Eλλάδος. Oταν το 1974, η Tουρκία άρπαξε ένα τμήμα της Kύπρου, υπήρχε το ενδεχόμενο να εμπλακεί σε πόλεμο με την Eλλάδα. Tότε ο Kεμαλιστής "αριστερός" Kεμάλ Tουρκλέρ, μέλος του κομμουνιστικού κόμματος Tουρκίας και πρόεδρος του DISK (Γενική Συνομοσπονδία Eπαναστατικών Eργατικών Συνδικάτων) πρότεινε στην Tουρκική κυβέρνηση να εκδώσει τον ίδιο νόμο του 1943. 'Αλλη μία "σύμπτωση", όπως στην περίπτωση της ελληνοτουρκικής φιλίας, του τουρκικού μαρξισμού με τον τουρκικό φασισμό!